Zoekmachines verbeteren niet door monopolie Google

De huidige positie van Google, dat in feite neer komt op een bijna-monopolie van 90 procent in de meeste Europese landen, is slecht voor de innovatie van zoekmachines. Tot die conclusie komen twee onderzoekers van de Universiteit van Tilburg.

De kwaliteit van zoekmachines is afhankelijk van het algoritme dat het zoekproces stuurt en de kennis die het systeem heeft opgedaan door het klikgedrag van gebruikers stellen Cédric Argenton en Jens Prüfer van Tilburg University in hun onderzoek getiteld ‘Search Engine Competition with Network Externalities.’ Iedere zoekvraag en het geselecteerde resultaat worden geregistreerd en benut om de resultaten van nieuwe zoekvragen te verfijnen. De zoekmachine wordt slimmer door het gebruik. Om die reden moeten de zoekmachines van Google, Yahoo en Bing hun informatie over het ‘ klikgedrag’ van gebruikers delen. Dit komt de kwaliteit van de zoekresultaten ten goede en verbetert de vindbaarheid van informatie sterk.

De dominantie door Google komt omdat dit bedrijf de meeste gebruikers voor zijn diensten wist te winnen en niet zozeer door de superioriteit van de technologie zelf. Google had met 35 procent in 2003 maar iets meer marktaandeel in Amerika dan Yahoo. Toch heeft deze geringe voorsprong gezorgd voor een exponentieel snellere groei dan zijn concurrenten. Yahoo en Bing kunnen de achterstand niet meer inhalen, ondanks de investeringen die zij doen om de kwaliteit van het zoekproces te verbeteren. De innovaties wegen niet op tegen het voordeel dat Google heeft met de informatieberg die het concern inmiddels heeft verzameld. “Google wordt op dit moment verondersteld de beste zoekmachine te zijn omdat die de meeste gebruikers heeft. Daardoor vergaart de zoekmachine de meeste kennis over dat wat gebruikers daadwerkelijk zoeken. Wij weten niet zeker of Google wel echt een beter algoritme heeft dan zijn concurrenten”, stelt Prüfer.

Om te zien welke zoekmachine daadwerkelijk de beste is, zou informatie over het ‘klikgedrag’ van gebruikers tussen de zoekmachines uitgewisseld moeten worden. De concurrentie is dan nog puur op basis van de kwaliteit van het algoritme, wat bedrijven dwingt tot innovatie om hun concurrentiepositie te versterken. Deze concurrerende oligopolie moet leiden tot hogere kwaliteit van zoekresultaten en gebruikersvoordeel. “De rol van zoekmachines in ons dagelijks leven, zowel privé als zakelijk, is zo groot dat snellere innovatie een groot verschil kan maken”, stelt Prüfer.

Volgens de onderzoekers staat Google er zeker niet onwelwillend tegenover de uitwisseling van klikinformatie met andere aanbieders mits ook een Bing en Yahoo met deze informatie over de brug komen. Oud Google-ceo Eric Schmidt zou in oktober 2010 naar aanleiding van de alliantie tussen Bing en Facebook gemeld hebben dat hij positief staat tegenover uitruil van dit soort informatie om de kwaliteit van zoekresultaten op te peppen. Dwang is ook een optie aldus de onderzoekers. Amerikaanse en Europese antitrust autoriteiten zouden de uitwisseling van klikgedrag moeten afdwingen. De twee onderzoekers melden dat zij hun onderzoek en aanbevelingen overhandigd hebben aan de US Department of Justice en aan de Europese Commissie. Zij hopen dat de autoriteiten de haast monopolistische marktstructuur aan willen pakken, zodat gebruikers gemakkelijker kunnen vinden wat ze zoeken.