WRR wil meer beleid in informatiekoorts overheid

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid vindt dat er betere maatstaven voor de beoordeling van applicaties moeten komen. Maatschappelijke discussies over deze systemen blijven nu vaak steken in de veiligheid van de technologie zoals bij de ov-chipkaart of in financiële debacles, die meer regel zijn dan uitzondering.

Bij de realisatie van de elektronische overheid is er tot nu toe teveel aandacht uitgegaan naar de mogelijkheden van de technologie en de wens tot meer efficiency. Er komen steeds meer koppelingen tussen informatiesystemen die een doel op zich lijken geworden. Bestuurlijke en politieke controle vindt nagenoeg niet plaats. Dit resulteert in een oncontroleerbare en ongecontroleerde macht van de staat, waardoor de rechten van individuen in het gedrang kunnen raken. Bij veel initiatieven speelt de privacy van burgers een ondergeschikte rol en individuele burgers kunnen gemakkelijk verstrikt raken in de steeds complexere digitale informatiehuishouding van de overheid waarschuwt de WRR.

De WRR vindt dat politiek en bestuur veel systematischer dan nu gebeurt na moeten denken over de kwaliteit van digitale informatie en wie eindverantwoordelijkheid draagt over die informatie. De WRR wil een permanente commissie instellen die de Tweede Kamer jaarlijks een reality check geeft over de dagelijkse digitale praktijk binnen de overheid en de consequenties daarvan voor de Nederlandse burgers. Deze commissie moet niet alleen naar Nederland kijken maar ook informatienetwerken in het buitenland bestuderen en een advies geven over de verdere ontwikkeling van de 'vernetwerkte' overheid. De oprichting van een iPlatform zou informatie over de informatiehuishouding ook transparanter moeten maken door deze kennis op één plek samen te brengen, zodat er een beter zicht ontstaat op de werking en mogelijke consequenties van informatienetwerken.

Bij de presentatie van het rapport vergeleek minister Piet Hein Donner van Binnenlandse Zaken deze week IT met de boekdrukkunst. Aanvankelijk door enkelen gebruikt, later bepalend voor de hele samenleving. “En de kerk waarschuwde toen ook al voor zoveel informatie in handen van bepaalde mensen.'' Omgaan met informatie is ook verweven met de politiek. IT maakt dingen mogelijk, die dan ook van de overheid worden verwacht, stelde de bewindsman. De CDA-minister bestreed dat de overheid totaal onbewust in de nieuwe situatie is beland.