Portret van een it-manager (32): Douwe Fokkinga

Menig it-manager moet als een ware jongleur meerdere ballen in de lucht houden. De directie wil waar voor zijn geld, gebruikers betere ondersteuning en it-medewerkers minder stress. Hoe mensen hun balans vinden tussen deze belangen ziet u terug in een aantal portretten van it-managers.

Door Henk Vlaming

<!-- @page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } -->

Je werkt al heel lang bij de universiteit. Hoe zag IT eruit in 1986?

“Er was toen een universitair rekencentrum, waar minicomputers en mainframes de dienst uitmaakten, zoals IBM mainframes voor administratief werk, een Cyber van Controldata en meerdere DEC mainframes. Daarnaast hadden we mini’s voor allerlei werk. Minicomputers bestaan eigenlijk niet meer nu.”

Wat werd je rol daar?

“Mijn toenmalige leidinggevende had mij gevraagd om de opkomst van pc’s en pc-netwerken in goede banen te leiden. In 1986 waren er op de hele universiteit nog maar een honderd pc’s. Nu hebben we tienduizend werkplekken die met pc’s zijn uitgerust, die zijn in gebruik door zo’n vijfduizend medewerkers en 24.000 studenten. Ik heb vanaf het begin veel IT projecten gedaan rond ontwikkeling van netwerken, PC diensten en internetdiensten.”

Hoe zat het met je ervaring in de IT?

“Aanvankelijk studeerde ik wiskunde bij de universiteit, want een aparte opleiding informatica bestond nog niet. Omdat ik dit te theoretisch vond, stapte ik over naar een HBO-studie elektronica. Daarna heb ik samen met een paar vrienden een bedrijf opgericht dat typemachines ombouwde tot printers. Daar kwam ik in aanraking met pakketgeschakelde netwerken voor pc’s en was gelijk enthousiast. Ik zag daar grote mogelijkheden voor. Dus zocht ik een organisatie waar ik kon helpen met het uitbouwen van netwerken. Het is de universiteit geworden.”

Hoe ben je aan de top gekomen?

“De eerste tien jaar hield ik mij vooral bezig met het opzetten en het runnen van projecten. Dat vraagt om een goed organisatorisch inzicht, want een universiteit is een gedemocratiseerde omgeving zonder sterke hiërarchie. Consensus is daarom belangrijk, waarbij je er goed op moet letten dat iedereen met de neuzen dezelfde kant opgaat. Steeds meer ben ik mij voor organisatie en management gaan interesseren. Ik geef nu leiding aan de projectleiders, en de projectleiders runnen projecten met een paar tot soms tientallen IT’ers en andere specialisten.”

Wat heb je als IT-manager bereikt in al die jaren?

“We hebben vrij veel standaardisatie kunnen bewerkstelligen. De laatste jaren hebben we een belangrijke resultaten geboekt met identity management. Er zijn bij de universiteit zo’n veertigduizend accounts en die gebruiken met hun centraal uitgegeven account tientallen diensten. Dat was voorheen een ratjetoe aan IT diensten die allemaal hun eigen accounts bijhielden. Dat was een groot project, waarbij veel verschillende structuren in de organisatie samen moesten werken.”

Wat is daar zo knap aan?

“In de jaren negentig werd de hele IT decentraal georganiseerd. Gebruikers kregen service in de buurt van hun werk. Rond de eeuwwisseling zorgden technologische ontwikkelingen zorgden voor een centralisatie. Netwerken werden sneller en flexibeler. Het maakte niet meer uit waar je zat, alles wat toch goed bereikbaar. Servers werden krachtiger en konden tienduizenden gebruikers aan in plaats van paar honderd. Tenslotte kwamen er in de IT steeds meer specialismen die moeilijk te decentraliseren waren. Het werd doeltreffender om de hele IT centraal in te richten. Daardoor werd de IT-organisatie omgebogen van een technische naar een procesmatige inrichting. Dat betekende een enorme omslag die hier ook is gemaakt.”

Welke uitdagingen liggen er nog in het verschiet?

“Ik denk dat de toekomst van de IT consolidatie is. Technische ontwikkelingen voltrekken zich langzamer. Meer snelheid ontstaat door parallelle constructies te maken, maar niet meer door snellere processoren. Ook met de uitbreiding van geheugen en storage gaat het minder snel. Hierdoor zie je ook vertraging in de softwareontwikkeling. Neem Vista van Microsoft, veel gebruikers hebben liever XP omdat die minder zwaar is in verhouding tot de hardware.”

Wat valt er dan nog te beleven in de IT?

“Als je houdt van hele snelle ontwikkeling, dan wordt het wel wat saaier. De echte revolutie is geweest, die kun je ook niet eindeloos volhouden. Over vijf tot tien jaar zijn we uitgeautomatiseerd, dan is alles een commodity.”

Wat nu?

“Als je slim bent en lol in werk hebt, pas je je werk aan. Ooit ben ik met twee vrienden begonnen met de oprichting van de NGN, de Netwerk Gebruikersgroep Nederland. In de twintig jaar dat die bestaat heb ik de leden zien veranderen van technische beheerders naar ondernemers en managers. De technische insteek wordt steeds kleiner. Ik zie de parallel met de elektronica. Daar kon je in de jaren tachtig een goede boterham in verdienen. Maar met de miniaturisering, de chips en de halfgeleiders is deze sector verdwenen. En er zijn interessante ontwikkelingen tussen computertechnologie en biologie. Misschien krijgt de IT een vervolg in deze richting.”

Wat valt er nog te doen voor een IT-manager?

“In de universiteit gaat het erom dat we concurreren op mondiale basis, dus dat wij onze studenten en onderzoekers goede voorzieningen bieden. Wij willen goede en aanvullende IT-diensten bieden die iets extra’s bewerkstelligen voor onderwijs en onderzoek. In vergelijking met buitenlandse universiteiten blijkt bijvoorbeeld dat ons systeem voor identity management al verder is dan wat Californische universiteiten doen op dit gebied.”

Is er nog een leven buiten de IT?

“Naast m’n werk in IT ben ik ook lid van de universiteitsraad en daar voorzitter van de personeelsfractie. Ik doe dat met veel plezier en passie maar het vult mijn tijd ook aardig. De dagen vliegen voorbij.”