‘Los probleem op met beste middelen’

Op het Heroes Happen Here-evenement vorige maand in Gent presenteerde hij de nieuwe Microsoft-producten Windows Server 2008, Visual Studio 2008 en SQL Server 2008. Bill Hilf vertelt over de nieuwe ‘open' koers die Microsoft vaart. "In bepaalde gevallen is open source de juiste ontwikkelmethode, in andere niet."

Door Jibbe Van Oost 

Bill Hilf is bij Microsoft verantwoordelijk voor de platformstrategie en de open-source-projecten. Voor hij bij Microsoft werkte, bepaalde hij bij IBM de technische Linux-strategie. In Gent spraken we met hem.

Microsoft omschrijft zichzelf altijd als een platformleverancier. Hoe open is dat platform nu eigenlijk?
Bill Hilf: Microsoft heeft altijd gebouwd op wat ik ‘platform economics' noem. Dat betekent dat wij een platform bouwen en dat de groei ervan afhangt van anderen die op of onder dat platform bouwen. Mensen die pc's of software zoals iTunes maken, bijvoorbeeld. De groei van Windows is dus altijd verbonden geweest met de groei van het ecosysteem.
De aankondiging van meer interoperabiliteit is gewoon een stap in de richting van een groter ecosysteem. Als mensen willen schrijven voor Windows, dan maakt het ons niet uit welke licentie ze gebruiken. Open source is immers gewoon een licentie- en ontwikkelmodel.
Momenteel is er een grote keuze aan platformen voor ontwikkelaars. Net zoals er keuze is aan webbrowsers of productiviteitssuites. Dus hoe meer we ons platform tot de beste gebruikservaring maken, des te beter is het voor ons. En het is ook beter voor hen. Het is een wederzijdse relatie.
PHP is hiervan mijn favoriete voorbeeld. Twee jaar geleden was PHP op Windows vreselijk. We ondersteunden het niet degelijk en het draaide niet goed op onze webserver. Een jaar geleden ben ik met de oprichters van het project aan tafel gaan zitten. Ze toonden een interessant statistiekje. 80 procent van de mensen die PHP draaiden, schreef het op Windows en ontplooide het op Linux. Volgens de mensen van PHP kwam dat doordat we geen moeite hebben gedaan om PHP op Windows te verbeteren. Daarom zijn we twee jaar geleden met de PHP-gemeenschap gaan samenwerken om ondersteuning te bieden voor de webserver IIS7. Nu hebben we een even goed of zelfs beter PHP-verhaal dan alle andere platforms. We zullen nog wel met Linux concurreren voor de PHP-ontwikkelaar, maar nu zijn we zo open mogelijk. Als PHP groeit, willen wij meegroeien. 

Jullie zijn vrij snel geweest om te gaan samenwerken met Xen. Was dat vanwege de ervaringen met PHP?
Even voor de duidelijkheid, Xen is een open-source hypervisor. Er was een bedrijf rond Xen, Xensource. Dat stelde een deel van de belangrijke ontwikkelaars tewerk. We zijn anderhalf jaar geleden partners geworden om Windows op een Xen-platform te laten draaien en omgekeerd. Zo zouden we een goed geteste en ontwikkelde oplossing hebben. Momenteel is er in Massachusetts een lab waar ingenieurs van Xens en Microsofts hypervisor samenwerken. Het is het enige Windows-Linux virtualisatielab dat ik ken.
De echte reden waarom we zo snel bij Xen betrokken raakten, is dat we zeker wisten dat de industrie zwaar voor virtualisatie zou gaan. We wisten ook dat mensen gemengde omgevingen met zowel Linux- als Windows-servers gaan draaien. Al die factoren samen maakten dat we in virtualisatie een leider willen zijn, geen volger.  

Is de nieuwe openheid geïnspireerd door de Europese Commissie, door het ecosysteem of door concurrenten die open source eerder al omarmd hadden?
De aankondiging van een aantal weken geleden, vormt onderdeel van iets waar we al een tijd mee bezig waren. Het was zeker een grote aankondiging en een grote verandering. Maar we zijn al enige tijd nauw aan het samenwerken met de open-source-gemeenschap.
We hebben al een aantal dingen gedaan sinds ik vier jaar geleden bij Microsoft begon. Ik heb een Linux-lab opgericht. En ik heb open-source-ontwikkelaars aangetrokken om met Microsoft-ontwikkelaars samen te werken. We zijn samenwerkingsverbanden aangegaan met bedrijven als MySQL, SugarCRM, JBoss, Xen. Dat is allemaal een deel van hoe we de hand reiken aan de andere gemeenschappen.
Microsofts strategie was altijd gericht op de ontwikkelaars. Door onze api's, de protocols en de documentformaten vrij te geven, gaat ons ecosysteem ernstig versnellen. Het aantal open-source-toepassingen op Windows zal vertienvoudigen. Tien keer zoveel mensen zullen die commercieel gaan ontwikkelen. Het publiceren van de informatie is slechts een eerste stap. Als we met nieuwe producten komen, gaan we hetzelfde doen. Mensen weten nu wat ze kunnen verwachten. 

Hoe gaat Microsoft om met eigen open-source-projecten?
Van de commerciële bedrijven gaat iedereen anders om met open source. De strategieën van Sun of HP zijn allemaal gebaseerd op wat het beste is voor hun dollars. IBM heeft bijvoorbeeld geen open-source-strategie voor Websphere, maar wel voor een besturingssysteem. Dat is omdat ze geld verdienen aan Websphere, niet aan besturingssystemen voor x86. Terwijl ze dat in het verleden wel deden met OS/2. Dat is zo ongeveer het ‘grote geheim' van open-source-strategieën.
Wat moet Microsoft doen met open source? Moeten we open-source-software gaan gebruiken en bij onze eigen software leveren? Of gaan we eigen software open source maken? Dat zijn twee verschillende zaken. Het is belangrijk om te weten dat open source gewoon een manier is om software te maken. Open source is een licentiemodel en een ontwikkelmodel. De keuze voor open source is geen binaire beslissing. De keuze gaat niet tussen open source of niet. Neem bijvoorbeeld de dingen die we bij Microsoft Research doen. Daar kozen we voor een open source distributiemodel waarbij iedereen incrementeel kon bijdragen. De AIDS-vaccinatieonderzoekstool is zo'n idee dat we uitbrengen en waarmee mensen kunnen doen wat ze willen.
Daar kan ik een voorbeeld tegenover zetten. Het belangrijkste wat we doen bij Microsoft is niet ontwikkelen, maar testen. Voor elke ontwikkelaar hebben we vijf testers. Als we dus software schrijven, gaan we die niet meteen verschepen. Dat doen we pas als we getest hebben, lang nadat de programmeurs klaar zijn. Wat je met commerciële software koopt, is een product waarvan je weet dat 't goed getest is. Dat is niet alleen bij ons, maar ook bij bijvoorbeeld Apple en Sun.
Bij open source vinden geen adhoc tests plaats . Dat betekent niet dat het slecht is, wel dat er geen geformaliseerde testmethode is. Niemand heeft een labo vol met duizenden digitale camera's om ze allemaal te testen. Het is net wat de open-source-ontwikkelaar toevallig heeft. In bepaalde gevallen is open source de juiste ontwikkelmethode, in andere niet. 

Waarom is open source het juiste model voor de ODF-converter?
Het idee is dat open source een toolbox is, waarin je kunt grabbelen en een aantal functies kunt samenbrengen. Je kunt er iets nieuws van maken.
Er is nog een tweede reden om voor open source te kiezen. Documentformaten zijn een zeer emotioneel, soms ook politiek beladen onderwerp. De transparantie van de software is heel belangrijk. We konden geen 'black box' maken waar je iets instopt dat er in een andere kleur weer uitkomt. We wisten dat het belangrijk was om het hele ding open te maken. 

Wat zijn de andere open-source-projecten van Microsoft?
De open-source-projecten die we hebben, betreffen ontwikkelaarscode. Zoals bijvoorbeeld Ajax-frameworks en toolkits om .Net-applicaties te assembleren. We hebben ook het installatieprogramma voor Windows open source gemaakt. Er waren twee projecten die de installatie gebruikten. Een ervan was MySQL. De andere was een grote klant die het installatieproces radicaal wilde veranderen voor eigen applicaties.
Waarom we Windows of SQL Server niet open source maken? Er moet een reden zijn om te open source te gaan. Je wil een probleem altijd met de beste middelen oplossen. Zo kun je ook niet zeggen dat iedereen katholiek moet zijn, of dat iedereen met een BMW moet rijden.  

De Microsoft-tools waren altijd goed geïntegreerd. Nu gaat de concurrentie ook goed geïntegreerde software kunnen maken. Is dat geen probleem?
Daar hebben we veel over nagedacht. Hoe opener je bent, hoe meer je ook open bent voor je concurrenten. Maar we spenderen meer dan 7 miljard per jaar aan r&d. Dus als íemand het best kan concurreren op features en functionaliteit, dan moeten wij dat zijn. Als dat niet kunnen, dan verliezen we sowieso. Open of niet.
Wat er gaat gebeuren - en dat is een persoonlijke overtuiging, niet die van Microsoft - is dat mensen een nieuw ontzag voor Microsoft zulen krijgen als ze de pagina's documentatie lezen. Ik denk dat mensen echt zullen begrijpen wat het is om complexe systemen te bouwen die miljarden mensen elke dag gebruiken. V staan de open-sourceontwikkelaars die ik aanneem, versteld van de ‘amazing science' die hier elke dag plaats vindt.  

Hoe is Microsoft veranderd, nu Bill Gates weg is?
Hij is nog niet echt weg. Maar zelfs als hij met pensioen is, zal Bill altijd een deel van Microsoft zijn. We hebben meer getalenteerde mensen dan Bill en Ozzie in het Microsoft- management. Er werken hier honderden technologen die tot de besten ter wereld behoren. 

Er is toch een grote verandering gaande in de hogere echelons van Microsoft. Raikes is bijvoorbeeld ook met pensioen.
Ja, we kennen een fase waarin veel van de mensen uit dezelfde leeftijdscategorie met pensioen gaan. Jeff Raikes is bijna even lang bij Microsoft geweest als Bill. Hij is er 23 jaar gebleven.
Maar er is veel nieuw talent opgeleid en binnengebracht. En ik denk dat er meer verandering in het management is dan gewoonlijk. De nieuwkomers helpen met frisse ideeën, en er is nu een goeie balans in het management. Toen ik vier jaar geleden bij Microsoft kwam, was het niet makkelijk om over een aantal onderwerpen te praten, zoals over concurrenten en de dingen waar we het net over hadden.