Logica blijft beheer Maeslant en Hartelkering doen

Rijkswaterstaat heeft met it-dienstverlener Logica een nieuw contract gesloten voor het beheer en gedeeltelijke vernieuwing van het beslisondersteunend systeem van de Europoortkering die Zuid-Holland beschermt bij een stormvloed. Over de vraag of de kwaliteit van dit systeem gezien zijn belangrijke taak goed genoeg is, is de nodige discussie geweest.

Het softwaresysteem van de Maesland-kering is ontwikkeld om ervoor te zorgen dat de kering automatisch sluit als de waterstand te hoog dreigt te worden. Dit gebeurt volledig geautomatiseerd op basis van een vast omschreven protocol en de beslissing wordt zonder tussenkomst van personeel door het BOS genomen. De twee keringen beschermen Zuid-Holland waar ruim 1 miljoen mensen wonen tegen overstromingen vanuit de Noordzee. Naast het beheer en onderhoud wordt ook apparatuur vervangen die aan het eind van zijn levensduur is beland. Dit betreft de centrale computer en een groot deel van de communicatieapparatuur.

De opdracht is niet openbaar aanbesteed omdat het volgens Rijkswaterstaat gaat om bijzondere omstandigheden. De complexe kennis die voor het systeem nodig is, is op korte termijn alleen bij de vaste partner te krijgen. Het 16-jarige contract dat loopt tot 2028 is een uitbreiding op het contract dat in 1998 van kracht werd. De Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg is in 1997 in gebruik genomen. Logica-voorganger CMG ontwikkelde het beslissysteem. Dit computersysteem neemt de beslissing of de kering dicht gaat aan de hand van voorspelde waterstand, windrichting en windsnelheid. De computer berekent deze gegevens iedere tien minuten. De software is ontwikkeld volgens de beveiligingsnorm IEC 1508 die bijvoorbeeld ook in kerncentrales wordt gebruikt. De ontwikkelmethode dwingt een hogere kwaliteit van de software bij het begin meteen al af, omdat de betrouwbaarheid van de software niet door testen aan te tonen is.

Te grote faalkans
In 2006 was het raak. De faalkans bij sluiting van de kering is volgens officiële cijfers 1 op 100. In 2006 meldde het Algemeen Dagblad op basis van een vertrouwelijk rapport dat de kering veel minder veilig is dan werd gedacht. De kering had volgens dit artikel slechts een betrouwbaarheid van 1 weigering op 50 sluitingen. Enkele weken eerder had het televisieprogramma TweeVandaag reeds gemeld dat de kering in 1 op de 9 gevallen dienst zou weigeren. VU-professor Chris Verhoef maakte op basis van statistische schattingen van fouten in de software aannemelijk dat de faalkans voor dit systeem te hoog was gezien de belangrijke taak. Rijkswaterstaat en NRG (Nucleair Research en Consultancy groep) vroegen de Radboud Universiteit en de Technische Universiteit Eindhoven de faalkansen van deze software te onderzoeken. In dit onderzoek kreeg het systeem wel een positieve beoordeling.