Lasten verlichten met IT gaat moeizaam

Het lukt de overheid nog nauwelijks om met behulp van IT te besparen op administratieve lasten van bedrijven. Dit blijkt uit een door TU Delft uitgevoerd onderzoek voor het Adviescollege Toetsing Administratieve Lasten (Actal).

Vertraging kenmerkt de realisatie van veel pogingen de lasten met it-middelen te verlagen. Er zijn veel redenen voor die vertraging in het gebruik van de uiteindelijke it-toepassing: vervlechting van wetgeving en techniek, onrealistische ambities, aansluitproblemen, te sterke focus op technologie, voortdurende veranderingen in het project, ketenpartners die weerstand bieden.

De TU Delft onderzocht voor Actal met name twee voorbeelden: de invoering van de xbrl-standaard voor de elektronische belastingaangifte en andere financiële rapportages en de invoering van het Omgevingsloket Online (OLO) voor de Wabo, een wet waar allerlei bouwvergunningen in onder zijn gebracht. 'Het blijkt dat de focus op de administratieve lastenverlichting voor de eindgebruiker vaak verloren gaat door te veel focus op techniek en de belangen van direct betrokken partijen', melden de onderzoekers.

Een andere fout is dat de doelgroep van bedrijven te weinig betrokken worden bij de oplossing van de problemen. 'Op macroniveau worden claims over administratieve lastenverlichting gemaakt die niet zichtbaar zijn voor gebruikers. De overheid zou niet als probleemeigenaar moeten optreden namens de gebruikers, maar de gebruikers zouden vanaf het eerste moment zelf het probleem moeten definiëren. Gemeenten, professionals, burgers en bedrijven hebben als gebruiker van it-toepassingen vaak moeite om een nieuwe voorziening te gebruiken. De aanname dat gebruik zondermeer lastenverlichting oplevert, klopt in die gevallen niet.'

Actal-voorzitter Steven van Eijck trekt de vergelijking met het NUP (Nationaal Uitvoeringsprogramma e-Overheid), dat eerder dit jaar aan vergelijkbare kwalen bleek te lijden. Hij adviseert staatssecretaris Bijleveld-Schouten de gebruikers van de beoogde it-toepassingen in het zicht te houden en wellicht per gebruikerssegment een aparte 'business case' op te stellen, waarin de voordelen voor die gebruikers worden aangetoond. Per saldo gaat het immers om grote bedragen. Met xbrl en OLO zou in totaal een besparing van een half miljard euro te behalen moeten zijn, meent Van Eijck.

Bron: Digitaal Bestuur