IT slurpt teveel energie

Twee zoekopdrachten met Google zouden net zo veel uitstoot van CO2 opleveren als het zetten van een pot thee. Een natuurkundige van Harvard sloeg aan het rekenen en kwam op zeven gram CO2 per opdracht. Hoewel er vraagtekens bij zijn onderzoek worden gezet, is het duidelijk dat de dagelijkse 200 miljoen zoekopdrachten gepaard gaan met een gigantisch stroomverbruik. De exponentiele groei van de IT lijkt zijn grens te bereiken.

Google's bloggende 'spin doctors' waren er natuurlijk als een speer bij om veel lagere cijfers aan de man te brengen. Als je daar wat aan rekent, blijken die echter niet te kunnen kloppen. Uiteindelijk werd de hele discussie gesmoord in een aaneenschakeling van misverstanden, 'damage control' en marketinggeweld. Het is echter goed om te bedenken dat het hebben van zuinige datacenters niets zegt over een efficiënt gebruik daarvan.
Volgens Gartner is de hele it-sector verantwoordelijk voor 2 procent van alle energieverbruik. Dat lijkt in eerste instantie misschien mee te vallen, maar het is net zo veel als de consumptie van alle luchtvaartmaatschappijen. Eind vorig jaar kwamen onderzoekers op een symposium aan de universiteit van Melbourne met onderzoeksresultaten waaruit blijkt dat de huidige exponentiële groei van het internet op termijn niet vol te houden is. Zij stelden het energieverbruik nu op een 0,5 procent van alle consumptie. In 2020 zou dat zijn gestegen tot 1 procent. Met name breedbanddiensten als 'video on demand', gaming, 'peer-to-peer'-netwerken en sociale netwerken trekken een zware wissel op de netwerkinfrastructuur. Specifiek voor ondernemingen gaat het om videovergaderen, outsourcing en telewerken.
Wie denkt dat het met deze voorspelling vanwege alle groene inspanningen wel los zal lopen, komt bedrogen uit. In de modellen van de onderzoekers is al rekening gehouden met technologische ontwikkelingen als energiezuinige hardware, virtualisatie en dergelijke. Dat deze zaken niet tot een vermindering van de CO2-uitstoot zullen leiden, zie je al aan de manier waarop ze naar de markt worden gebracht. Alle processorfabrikanten verkopen hun laatste chips met de belofte van dubbele prestaties bij hetzelfde energieverbuik. Ofwel: alle ruimte die wordt gecreëerd, wordt direct opgesoupeerd. Op Google-niveau zien we hetzelfde gebeuren: een online zoekopdracht is efficiënter dan een bezoek aan de bibliotheek, maar die efficiëntie maken we op aan een grotere productiviteit (effectiviteit).

OP AFSTAND?
Iets soortgelijks gebeurt met de datanetwerken. Nu bandbreedte ruimschoots voorhanden is, komen nieuwe leveringsmodellen als saas (software as a service) en telewerken ineens sterk in opkomst. Als straks, zoals iedereen verwacht, de energieprijzen opnieuw enorm zullen stijgen, zou juist het op afstand zetten van veelgebruikte, generieke diensten wel eens heel duur kunnen blijken te zijn. Waar je vroeger alleen voor je netwerkverkeer en vierkante meters betaalde, brengen datacenters de stroomkosten tegenwoordig apart in rekening. Voor alle infrastructuur is het zoeken naar de optimale balans tussen lokalisatie en centralisatie. Als eigenaren van grote datacenters vanwege de stroomlevering hun locaties tegenwoordig zo dicht mogelijk bij een energiecentrale bouwen, waarom zou je dan als eigenaar van een grotere it-infrastructuur je applicaties juist bij je gebruikers weghalen?
Wie nu strategische plannen maakt voor grootschalige outsourcing, saas-gebruik en telewerken, moet daarbij rekening houden met hoge transactiekosten. Van het specifieke geval 'Google' kunnen we leren dat we straks onze bedrijfsprocessen misschien wel structureel zullen moeten veranderen. Mede onder druk van wet- en regelgeving (compliance) slaan we bijvoorbeeld enorme hoeveelheden data op. Al die gegevens draaien in meervoud jarenlang rond in onze opslag-arrays. Bovendien komt daar alleen maar meer bij. Volgens de analisten groeit de data met 60 procent per jaar. Of het nu om netwerkverkeer, rekenkracht of opslag gaat, die exponentiële groei is vanwege de aanslag op schaarse middelen als budget en energie - wat tegenwoordig de 'footprint' wordt genoemd - niet vol te houden.