‘IT moet flexibel zijn en aansluiten bij standaarden’

In een serie van zes geven deskundigen hun visie op het vakgebied enterprise-architectuur. Na Arco Groot van het Kadaster is nu de beurt aan Johan Krebbers van Shell die betoogt dat enterprise architectuur de IT van het concern zoveel mogelijk standaardiseert maar ook flexibel en toekomst gericht houdt.

Wat is het belang van EA voor Shell?
”We kijken naar een aantal dingen. Ons belang is dat we succesvol it-projecten implementeren, die voldoen aan de eisen van de business. En dat we IT zodanig implementeren dat ze zoveel mogelijk toekomstgericht zijn. Dus dat we er een aantal jaren mee verder kunnen. De architectuur moet zorgen dat it-projecten goed bij elkaar passen, zowel op data- als op applicatieniveau.”

Wat is de toegevoegde waarde van EA?
“Wij zorgen ervoor dat projecten succesvol opgeleverd en geïmplementeerd worden. De toegevoegde waarde voor Shell is als eerste dat wij een flexibele omgeving kunnen aanbieden en ten tweede dat de business oplossingen krijgt die in elkaar passen. Dus zorgen we er voor dat er een architectuur komt, die Shell-wide toegepast kan worden. Hiermee zorgen wij dat de mensen in de business krijgen wat ze nodig hebben. Voor zowel vandaag als in de toekomst.”



Welke methoden worden er binnen Shell gebruikt?
“Wij gebruiken TOGAF als standaard. Maar TOGAF is een vrij hoog level en geeft geen echte content. Het geeft alleen maar aan welke stapjes je moet doen om van je business requirements te komen tot oplossingen. TOGAF 8 geeft aan wat je moet doen met de relaties, maar het geeft niet aan hoe je entiteiten eruit zien en hoe je relaties zijn. Wat er bijvoorbeeld in de business- of in de informatiearchitectuur zit. Wij hebben TOGAF geïntegreerd in een eigen EA Meta Model en dat weer geïmplementeerd in een IBM Telelogic tool. De architect gebruikt een toolset om een datamodel, alle architectuur en alle noodzakelijke gegevens te kunnen vastleggen.”

Waarom de keuze voor TOGAF?
“Hier hebben wij niet lang over nagedacht. Deze keuze is gemaakt op basis van common sense. Het is een framework van The Open Group en is niet gelinked aan één leverancier. We willen onafhankelijk van leveranciers zijn.”

Wat is het belang van een methode?
“Het belang van een methode is dat je zorgt dat je architecten allemaal consistent werken. Als je meerdere projecten hebt, moet de data op elkaar passen. Tevens is het belangrijk dat begrippen eenduidig zijn, zodat je niet over verschillende dingen praat. Dat als je het over een datamodel hebt, het duidelijk gedefinieerd wordt en dat ook iedereen weet wat er bedoeld wordt.”

Is kennis van EA-methoden een graadmeter voor professionaliteit?
“Dat is beperkt het geval. Van onze mensen moet 75 procent TOGAF Certified zijn. We vinden het belangrijk dat mensen dezelfde taal spreken binnen een bedrijf. Het is ook goed voor de mensen zelf, als ze weg willen bij Shell kunnen ze het ook bij een ander bedrijf gebruiken. Echter, als je een methodologie hebt aangeleerd word je daar niet een betere architect van.”

Kan een kleine organisatie TOGAF gebruiken?
“Een kleine organisatie kan zeker belang hebben bij TOGAF, maar zal waarschijnlijk geen Telelogic tool gebruiken. TOGAF is alleen een kapstok. Je kunt er veel of weinig aan hangen. Belangrijkste is dat de mensen duidelijke instructies krijgen hoe ze hun werk moeten doen. Wat er van ze verwacht wordt als ze een datamodel maken of een bedrijfsproces documenteren.”

Hoe strikt moet de methode zijn?
“We wilden een methode die niet te strikt en gedetailleerd is, want dat past niet binnen onze organisatie. Architectuur is niet een doel op zichzelf, architectuur is om iets te bereiken. We hebben TOGAF gekozen omdat het door The Open Group is ontwikkeld en dat het een vrij algemeen verhaal is. Wij wilden niet een zeer strikte methode hebben. Het moet passen bij de wijze waarop je je projecten en portfolio runt. Maar als je eenmaal gekozen hebt, dan moet je het organisatiebreed invoeren. Dus niet binnen één organisatie met zowel Zachman én TOGAF werken. Iedereen moet dezelfde taal spreken.”

Kunnen methodes niet naast elkaar worden gebruikt?
“Natuurlijk kan dit. Maar als je TOGAF gebruikt en je pakt er een andere methode bij dan moet je dit wel consequent doen. Je pakt bijvoorbeeld een aantal standaards van de ene methodiek en een aantal standaards van een andere methodiek. Het moet niet met elkaar overlappen, want dan crëer je chaos. Maar ik zou persoonlijk voor één methode kiezen.”

Is kennis van EA-methoden een must voor architect?
“Wij verwachten van architecten bij Shell dat ze een TOGAF-training volgen. Maar daar word je geen betere architect van. Je leert alleen de methodologie. Je wordt een betere architect door ervaring op te doen. Je bent nog geen architect als je van de HBO of Universiteit afkomt. Je moet er ook gevoel voor hebben. Wat we wel promoten, maar tot nu toe met beperkt succes, is ITAC (The Open Group IT Architect certification) certificering. Bij dit examen moet je beschrijven wat je hebt gedaan aan architectuur. Dat is dus meer op inhoud dan op methodologiekennis gericht.”

Welke vaardigheden heeft een architect nodig?
“ Naast inhoudelijke kennis moet de architect beschikken over soft skills, zoals presentatievaardigheden, overtuigingskracht, daadkracht en durf. Verder moet hij technisch zowel op hoog niveau als op detailniveau goed kunnen meepraten. Hij moet binnen zijn eigen vakgebied kennis hebben, maar ook van technische architectuur, business-architectuur en informatie-architectuur. Voor een architect is het belangrijkste uitgangspunt: waar ga je naar toe en wat zijn de stappen om daar te komen. Wat vandaag is, kan je niet veranderen.”

En wat is de volgende EA-stap bij Shell?
“We gaan TOGAF 9 invoeren, dit voorziet meer in de content. TOGAF 8 was uitsluitend een methodologie en weinig content. Omdat we meer content gaan krijgen sluit TOGAF 9 beter aan. Het kan ons helpen om betere metamodellen te maken en daardoor een betere standaardisatie te krijgen.“

Wegwijzer
Dit is één van de zes interviews die is opgenomen in het boek ‘Wegwijzer voor methoden bij enterprise-architectuur’, uitgegeven door Van Haren Publishing in samenwerking met de NGI. Het boek beschrijft de ontstaangeschiedenis en het nut van enterprise-architectuurmethoden. Daarnaast worden elf specifieke methoden besproken en met elkaar vergeleken.


Johan Krebbers
Krebbers houdt zich bij Shell al zeven jaar bezig met it-architectuur. Eerst als infra-architect bij International Exploration and Production. Daarna tweeënhalf jaar als informatie-architect. De afgelopen jaren is Krebbers it-architect. Hij gebruikt zelf liever niet de term Enterprise Architect: “met die term distantieer je je van it-architecten en het gaat uiteindelijk echt om architectuur. Je moet ook in de modder staan omdat dingen gedaan moeten worden. Als je alleen maar PowerPoints maakt en die niet vertaalt naar services waar de business gebruik van kan maken, dan is het geld weggooien. Het gaat uiteindelijk om betere it-oplossingen.”