‘Afrika wijst de weg’

Iedere business manager wil systemen die het proces van zijn eigen afdeling het best ondersteunen. Dat is een slecht uitgangspunt voor een service oriented architecture. Die komt het best tot zijn recht als webservices zoveel mogelijk worden hergebruikt. Het is tijd voor een andere bedrijfscultuur.

Door Sytse van der Schaaf

"Geen grotere individualist dan de business manager", klaagt Robert Brusse, directeur Nederland van Bea Systems, op de bijeenkomst voor partners en klanten op vrijdag 21 september in de Passenger Terminal van Amsterdam. "Invoering van webservices-architecturen gebeurt met kleine stapjes. Als de implementatie van een nieuw systeem de bedrijfsvoering in de weg zit, schreeuwen business managers bij het minste of geringste moord en brand: klanten lopen weg, het bedrijf stort in elkaar. Er mag wel eens wat meer begrip komen voor de infrastructuurvernieuwing met webservices, die de it-afdeling wil en moet gaan invoeren de komende jaren. Het Afrikaanse begrip ubuntu dat staat voor collectiviteit en het gezamenlijk belang lijkt me een goed doel om bij deze vernieuwingsslag voor ogen te houden. Als je het goed en grondig doet, dan profiteren it- en business managers er op termijn wel degelijk allebei van."

Bui overwaaien
Ook Gartner-analist Massimo Pezzimi wreef de zevenhonderd bezoekers nog eens onder de neus dat service oriented architectures niet meer weg te denken zijn. "Bij de komst van de client/server-architectuur ruim twintig jaar geleden werd ook voortdurend gezegd dat deze bui, die het it-beheer een stuk lastiger heeft gemaakt, over zou waaien", aldus Pezzimi in zijn keynote. "We weten inmiddels allemaal hoe dat verhaal is afgelopen. Natuurlijk kun je de bedrijfsdeuren gesloten houden voor soa. Bedenk alleen wel dat over vijf jaar alle grote standaardpakketten als Infor, SAP, Oracle en Microsoft op webservices zijn gebaseerd. Dat is de nieuwe standaardarchitectuur. Realiseer je wel dat over een paar jaar iedereen het doet, omdat iedereen het doet."
Volgens Pezzimi is het dan ook hoog tijd om met een proefproject te beginnen. "Zorg ervoor dat je op tijd de technische mogelijkheden en tekortkomingen van deze architectuur leert kennen. Een minpunt is dat soa duurder is dan de aankoop van een reguliere applicatie. Je hebt meer technische voorzieningen nodig zonder garantie op succes. Je moet dus met een goed verhaal komen." Als lichtpuntje hield hij zijn publiek voor dat de massale implementaties van vroeger verleden tijd zijn. Toen kocht je een pakket aan, ging er drie jaar aan sleutelen, zette het nieuwe systeem aan, het oude uit en deed een schietgebedje of het goed ging. "Dat is voorbij. Webservices voer je stap voor stap in."

Mentaliteit
Deze uitbreidbare opzet is alleen uit te bouwen als deze architectuur uitermate consequent en gestructureerd plaatsvindt. "Soa is discipline, discipline en nog eens discipline. Webservices moeten voldoende worden hergebruikt. Doe je dat niet dan kom je met de jaren met een overvloed aan componenten te zitten die ieder hun eigen onderhoud vergen. Dat schiet niet op. Daarom is een investering in verandering van de bedrijfscultuur zo belangrijk. Business managers willen de it-infrastructuur nu eenmaal toespitsen op het reilen en zeilen van hun eigen bedrijfsonderdeel. Wat de één belangrijk vindt, zal de ander worst wezen. Een soa moet samengesteld worden uit componenten die meerdere businessmanagers met elkaar delen. Reken er maar vast op dat deze mentaliteitsverandering veel duurder zal uitpakken dan de technische vernieuwingen waar jij voor gaat tekenen. Als je niet uitkijkt wordt dit zelfs het struikelblok van een megaproject."

Bij Ubuntu-foto danseressen
Afrikaanse Zulu-danseressen. Het woord 'Ubuntu' is afkomstig uit het Bantu-dialect dat door de Zulu's gesproken wordt in Zuid-Afrika. Ubuntu is een belangrijk Afrikaans filosofisch begrip, dat staat voor de gezamenlijke band die alle leden in een groep met elkaar delen. Door de omgang met elkaar leer je elkaar en het gezamenlijk belang waarderen en ernaar leven.

Marktconsolidatie
"De markt van soa-leveranciers staat bepaald nog niet stil", zegt Gartner-analist Massimo Pezzimi. "Kleinere leveranciers worden opgeslokt door grotere spelers. Neem Software AG dat recent Webmethods heeft aangekocht. Dit bedrijf is nog niet klaar met overnemen. It-directeuren worden altijd bijzonder nerveus van zo'n transactie omdat het grote gevolgen kan hebben voor het platform dat zij hebben aangekocht. Een relativering is hier op zijn plaats. De overgang van het database-product Rdb van Digital naar Oracle halverwege de jaren negentig had geen enkel gevolgen voor de gebruikers. Het staat nog steeds als een huis nu Oracle het onder zijn hoede heeft. Met soa zal het niet anders zijn. Je moet kijken hoe levensvatbaar een product is. Een bedrijf als Bea Systems kan op termijn opgekocht worden. Loopt het dan slecht af met zijn product Weblogic? Die kans lijkt mij gering, omdat er zeker tienduizend gebruikers van dit systeem zijn."

De kern

• Soa krijgt dezelfde groeicurve als de client/server-technologie vanaf medio jaren tachtig.
• Bij soa moet je heel goed letten op de herbruikbaarheid van webservices.
• Het zal moeilijk worden bedrijfsonderdelen dezelfde componenten te laten delen.
• Organisaties moeten veel energie steken in de mentaliteitsverandering die hiervoor nodig is.