Administratie ict-projecten overheid is janboel

De Algemene Rekenkamer heeft geen goed beeld kunnen krijgen van de doelmatigheid van grote ict-projecten bij de overheid. Reden: veel basisgegevens ontbreken. Minister ter Horst moet er nu voor gaan zorgen dat de administratie van ict-projecten in de toekomst beter wordt.

Op 1 juli presenteerde de Rekenkamer het tweede deel van zijn onderzoek naar de gang van zaken bij grote ict-projecten bij de overheid. Dit tweede deel was bedoeld om meer inzicht te krijgen in de mate van doelmatigheid en doeltreffendheid van deze projecten. Maar de Rekenkamer kwam er duidelijk niet uit.

Slechte documentatie
Om een goed beeld te krijgen, aldus het rapport, “hebben we informatie nodig over ambitie (omvang), beschikbare mensen, middelen/kosten en tijd van ICT-projecten.” Op al deze punten rammelen de administraties, concluderen de opstellers van het rapport: “Vooral over omvang missen we gegevens: het is daardoor nauwelijks bekend hoeveel inspanningen er nodig zijn (geweest) om een ICT-systeem te bouwen. Verder missen we informatie over kosten: er zijn wel totaalbedragen, maar uit welke kostensoorten deze bedragen zijn opgebouwd (materiaal, extern personeel, intern personeel, hard- en software en dergelijke) is niet altijd duidelijk. Om de kosten te bepalen is daarnaast de levensduur van een ICT-systeem belangrijk, maar hierover is niets vastgelegd.”
Ook de factor tijd bleek een zorgenkind, omdat niet altijd duidelijk was wat de start- en einddatum was van een project. Van de vijf ict-projecten, die door de Rekenkamer meer in detail zijn bekeken werd er er slechts één als goed gedocumenteerd beoordeeld.

Onbevredigend
Dat de Rekenkamer zijn opdracht nu feitelijk teruggeeft aan de minister is erg onbevredigend, omdat uit het eerste deel van het onderzoek al bleek dat nogal wat projecten (deels) mislukken en dat daar veel belastinggeld mee gemoeid is.
Volgens Chris Verhoef, hoogleraar informatica aan de VU, had de Rekenkamer zelf een flink deel van de ontbrekende gegevens boven water kunnen halen door daar iemand gericht onderzoek naar te laten doen. Het is volgens Verhoef volstrekt duidelijk dat er met de doelmatigheid van de projecten iets mis is als je grote projecten bij de overheid en bij het bedrijfsleven met elkaar vergelijkt. “Waar de Nederlandse overheid 4,2 mrd euro aan 73 projecten besteedt, komen honderd bedrijven met 6000 projecten niet verder dan 1,7 mrd euro.”

Parlementair onderzoek
De Tweede Kamer is, onafhankelijk van de Rekenkamer, met een eigen onderzoek naar de ict-uitgaven van de overheid bezig. De uitkomsten van dit onderzoek worden in september verwacht.