Verdwijnt ook de desktop?

"De it-afdeling is alleen zichzelf vergeten en houdt met een eigenaardige geheimtaal de eigen afdeling en systemen in stand zonder dat iemand hier weet van heeft. Maar de wal is het schip aan het keren door de economische crisis."

De virtualisatie van het datacenter gaat een nieuwe fase in nu ook de traditionele desktop in een virtuele variant te krijgen is.

IT Executive hield een 'ronde tafel discussie' over desktopvirtualisatie en de implicaties van virtualisatie nu het niet langer een randverschijnsel is, maar de maat van de muziek bepaalt.

Nu servervirtualisatie het datacenter verovert, bouwen virtualisatieleveranciers als VMware, Microsoft en Citrix hun aanbod voor virtuele desktops flink uit. Deze zogenaamde virtual desktop infastructure ofwel vdi lijken een aantrekkelijk alternatief voor de traditionele desktop omdat het beheer centraal plaatsvindt, maar anders dan bij server based computing dwing je gebruikers niet in hetzelfde keurslijf van één operating systeem. Iedere gebruiker krijgt de vrijheid van een eigen desktop.

* Op basis van welke criteria maak je de keus voor desktopvirtualisatie en op wat voor manier verschilt het van server based computing?

* Wat zijn de voornaamste beheerissues?

* En wat betekent virtualisatie voor het vak van it-er als straks niet alleen de servers maar ook de clients gevirtualiseerd zijn?

Deze vragen besprak adjunct-hoofdredacteur Sytse van der Schaaf met Hans Timmerman van EMC, Luc Borghoms van Quest Software-dochter Vizioncore en consultants Remco Nijkamp van Qwise en Toine Bles van Wild Duck tijdens de Infosecurity-beurs op woensdag 4 november in Utrecht.

Sytse van der Schaaf:
Nu het it-budget zo onder druk staat lijkt het overbodig om aandacht te vragen voor een nieuwe technologie als vdi. Hoe zien jullie dat?

Toine Bles:
"Mits de beheerprocessen goed ingeregeld zijn, kan desktopvirtualisatie zorgen voor een aanzienlijke verlaging van de beheerlasten. Dat komt voornamelijk omdat je bij vdi niet de fysieke desktop onder het bureau beheert, maar een virtuele variant daarvan in het datacenter. Een businesscase is dan ook niet moeilijk te maken.

Neem een organisatie die het thuiswerken beter wil faciliteren en er met behulp van vdi voor wil zorgen dat medewerkers op hun eigen computer thuis de virtuele desktop in het datacenter gebruiken voor toegang tot applicaties.

Natuurlijk hikken bedrijven aan tegen de investeringen in het datacenter die hiervoor nodig zijn. Deze zijn goed af te dekken met leaseconstructies. Belangrijk is dat je bij desktopvirtualisatie afstapt van een begininvestering en de desktop meer als een operationele kostenpost gaat benaderen. Je betaalt naar het gebruik.”

Remco Nijkamp
"Ik plaats daar vraagtekens bij. De operationele kosten van een desktop zijn lang niet altijd zichtbaar en hard te maken. Grote bedrijven hebben daar het meeste zicht op, bij kleinere organisaties is dat minder het geval.

Als je niet weet hoeveel je nu kwijt bent aan je desktops, kun je dus ook niet berekenen of en hoeveel goedkoper je uitbent met desktopvirtualisatie.”

Toine Bles
“Het klopt dat je bij een succesvolle overstap op vdi je de potentiële kostenbesparingen keihard moet maken. De belangrijkste besparing is dat de it-beheerders die nu verantwoordelijk zijn voor de desktops van de loonlijst af kunnen. Dat lijkt me concreet genoeg."

Remco Nijkamp
" Als je applicaties kunt virtualiseren en streamen kun je deze software een stuk kostenefficiënter aanbieden. Het lastige is dat niet alle software daar geschikt voor is: gemiddeld geeft 15 procent van de applicaties problemen.

Bij Transavia bijvoorbeeld bleek na een analyse dat 15 procent van de 220 applicaties niet in streamingvorm aan te bieden zijn.

Stelregel is dat hoe moderner de software is hoe minder problemen je tegenkomt. Maar als een applicatie zich niet laat vangen dan is daar een mouw aan te pasen. Je kunt ze opnemen in de installatie-images en zo alsnog uitrollen naast de software die je wel in streamingvorm aanbiedt.”

Sytse van der Schaaf
Applicaties die centraal gehost en aangeboden worden vanuit het datacenter kennen we al langer in de vorm van server based computing. Wat is het verschil tussen desktopvirtualisatie en server based computing?

Remco Nijkamp
“Vdi combineert de rijkheid van een fat client met de lagere kosten en het eenvoudiger beheer van sbc. Dat iedere gebruiker bij vdi zijn eigen virtuele desktop krijgt maakt het duurder dan sbc.

Je kunt met sbc per server meer gebruikers bedienen. Dankzij bijvoorbeeld Microsoft scheelt dat flink in de licentiekosten. Maar niet alle medewerkers kunnen met het keurslijf van sbc uit de voeten. Veeleisende gebruikers gaan het liefst met een boog om sbc heen. Hen kun je met vdi beter bedienen."

Hans Timmerman
"Ik ben dat met je eens. Vdi zal een kenniswerker productiever maken. Een standaard productiemedewerker heeft een takenpakket dat volledig is uitgekristalliseerd.

Het is tot in lengte van dagen helder welke applicaties zo'n medewerker nodig heeft om zijn of haar taken goed uit te kunnen voeren. Kenniswerkers moeten daarentegen taken uitvoeren die je drie jaar vantevoren op de tekentafel niet hebt kunnen bedenken.

Ze werken weliswaar vaak aan een concreet einddoel, maar ze hebben veel vrijheden nodig om dat doel te bereiken. Vdi biedt betere mogelijkheden om dat te ondersteunen, omdat gebruikers met software aan de slag kunnen die zij nodig achten.

Vandaag kunnen dat andere applicaties zijn dan morgen. Kenniswerkers profiteren van die flexibiliteit die sbc hen heel duidelijk niet biedt."

Luc Borghoms
“In mijn ogen verhoogt virtualisatie ook vooral je flexibiliteit. Als ergens een server niet goed werkt, kun je in een virtuele omgeving die taken gemakkelijk naar een andere machine overhevelen.

Met een fysieke server zijn dit soort problemen veel lastiger op te lossen, met als gevolg downtime. In theorie vereenvoudigt ook desktopvirtualisatie het werk van it-beheerders. Ze hoeven immers niet meer alle computers in beheer te hebben, maar kunnen centraal ervoor zorgen dat de applicaties up-to-date blijven."

Sytse van der Schaaf
Maar wat ga je doen aan de waterval aan nieuwe servers waardoor straks je serverplatform dichtslibt?

Luc Borghoms
"Ik verwacht dat bedrijven die hun virtualisatiegraad sterk gaan verhogen uiteindelijk meer zullen moeten investeren in beheer. In eerste instantie daalt de beheerlast, want je begint met de eenvoudige machines en applicaties.

Maar naarmate de omgeving die je virtualiseert complexer wordt, neemt ook de complexiteit in beheer toe. Je ziet dan bijvoorbeeld in je beheersysteem wel dat een applicatie traag wordt, maar je weet niet aan welke machine dat ligt.

Zijn er servers die niet goed draaien? Heb je wel genoeg storage gereserveerd? In een complexe omgeving raak je het overzicht gemakkelijk kwijt.”

Remco Nijkamp
"Er zijn twee valkuilen. Allereerst het idee dat virtualisatie alle organisatieproblemen oplost, omdat je flexibeler en efficiënter wordt.

Maar vergeet niet dat je er met een druk op de knop een server bijmaakt. Je moet dat natuurlijk wel goed administreren en die server beheren. Daar wordt vaak te makkelijk over gedacht.

Een tweede valkuil is dat it-organisaties hun processen niet aanpassen aan de nieuwe mogelijkheden van virtualisatie.”

Hans Timmerman
“Voor de gebruiker wordt het simpeler, maar aan de achterkant wordt het kwadratisch complexer.

Neem het voorbeeld van de auto-industrie die in de jaren tachtig de productie van tal van onderdelen uitbesteedde. Dat heeft zo zijn voordelen. Je bestelt spiegels, stoelen en gordels bij specialisten die deze onderdelen beter en goedkoper kunnen produceren.

Als autofabrikant kost het je wel flink wat tijd en moeite om de inkoop goed op orde te krijgen en de productie van je toeleveranciers af te stemmen op jouw productieplanningen. Als je dat niet goed inregelt, dan maak je de kostenbesparingen op die componenten elders in het proces weer ongedaan.

Voor virtualisatie geldt hetzelfde: in technisch opzicht maak je zaken eenvoudiger, maar je behaalt alleen de beloofde efficientiëvoordelen als je de processen daaromheen heel goed organiseert.”

Luc Borghoms
"Er gaat inderdaad heel wat veranderen. Virtualisatie zet het vak van it-er op zijn kop. Alle repetitieve beheertaken worden in een virtuele omgeving weggeautomatiseerd. Sommige it-beheerders zien dat als een bedreiging, want hun werk houdt op te bestaan. Zij remmen deze ontwikkeling af. Anderen zien hierin juist een kans.”

Hans Timmerman
"Dat wordt hoog tijd. Als je het goed beschouwt is IT op dit moment eigenlijk een hele conservatieve omgeving. Tal van bedrijfsprocessen en taken zijn door IT weggeautomatiseerd en ingrijpend gestroomlijnd.

De it-afdeling is alleen zichzelf vergeten en houdt met een eigenaardige geheimtaal de eigen afdeling en systemen in stand zonder dat iemand hier weet van heeft. Maar de wal is het schip aan het keren door de economische crisis.

We bevinden ons in de IT op hetzelfde punt waar de maakindustrie zich in de jaren tachtig bevond. In deze periode kwamen er ineens machines die door computerbesturing verschillende taken konden combineren en meerdere handelingen konden uitvoeren.

Voorheen had een metaalbewerkingsfabriek duizend draaiers, frezers en andere ambachtslieden in dienst. Na de mechanisatieslag kon deze toe met honderd operators die processen bewaken. Dat zijn alleen wel mensen met andere vaardigheden.

Precies hetzelfde gebeurt nu in de IT door virtualisatie. De specialismen zoals we die nu nog kennen, gaan verdwijnen. Wat we in de toekomst nodig hebben zijn generalisten die in concepten kunnen denken, die processen kunnen analyseren en verbeteren en die overzicht kunnen houden. Het gesleep met servers en het handmatig inrichten van systemen behoort straks tot het verleden.”

--Kader-- pag 23
De kern

Net als servers zijn desktops ook heel goed te virtualiseren. Eén van de mogelijkheden is een virtual desktop infrastructure, een desktop die vanuit het datacenter op een pc of thin client gestreamed wordt.

Deze infrastructuur geeft meer vrijheid dan server based computing omdat iedere eindgebruiker zijn eigen besturingssysteem heeft. Nu steeds meer applicaties gevirtualiseerd worden en ook de desktop daarin betrokken wordt ontstaat een complexe omgeving waarin je het overzicht gemakkelijk kwijtraakt.

Organisaties moeten flink investeren in it-beheer en bestaande beheerprocessen tegen het licht houden om de voordelen van virtualisatie - flexibeler en efficiënter - daadwerkelijk hard te kunnen maken.