Parlementair onderzoek naar faalfactoren IT

Er komt definitief een parlementair onderzoek naar de it-problemen bij de overheid. Alle fracties in de Tweede Kamer staan achter een voorstel van de parlementariërs Koopmans (CDA) en Gesthuizen (SP) die hierom vragen. Branchevereniging ICT~Office reageert kritisch.

Voor CDA'er Koopmans staan de problemen met falende systemen voorop. Afgelopen zaterdag kwam via de Volkskrant naar buiten dat de ontwikkeling van een gemeenschappelijk systeem voor de geautomatiseerde inning van de waterschapsbelasting op een miskleun uitdraait. Een schikking met de betrokken it-dienstverlener Logica is er nog niet, maar de schade kan oplopen tot 25 miljoen euro. SP'er Sharon Gesthuizen vroeg begin september bij de bespreking van de problemen met DigiNotar al om een parlementair onderzoek. Op dat moment kon de overheid een veilige toegang tot websites niet langer garanderen. De Raad voor de Veiligheid voert op dit moment een onderzoek uit naar de beveiligingsproblemen bij de overheid.

Geduld
Het parlementair onderzoek richt zich op beide aspecten – de veiligheid en privacy en de faalfactoren van it-projecten. Het onderzoek kan niet eerder dan mei 2012 van start gaan, vanwege de beperkte financiële en organisatorische capaciteit van de Tweede Kamer. Eerst moeten onderzoeken naar het Nederlandse klimaat- en energiebeleid en naar de woningmarkt worden afgerond. CDA Kamerlid Ger Koopmans vindt het hoog tijd dat de it-problemen van de overheid voor eens en voor altijd op tafel komen. “In de automatisering van de administratie van de overheid gaan miljarden om. Telkens opnieuw blijken systemen niet te werken. Het is een ellende. Het is de hoogste tijd dat we grondig onderzoeken hoe dat komt en hoe het opgelost kan worden.”

Brancheorganisatie ICT~Office vindt dat allang bekend is waardoor er zoveel it-projecten van de overheid ontsporen. In 2007 heeft de Algemene Rekenkamer de problemen bij grote en risicovolle it-projecten van de overheid onderzocht. Sinds die tijd krijgt de Tweede Kamer jaarlijks een apart onderzoek over de stand van zaken rond deze projecten. Uit deze inventarisatie is verschillende keren naar voren gekomen dat de overheid de schuldvraag voor een belangrijk deel bij zichzelf moet zoeken. Door slecht opdrachtgeverschap draaien veel it-projecten op een fiasco uit. Volgens ICT~Office is het beter om de moeite en geld die nu gestopt worden in een parlementair onderzoek aan verbetering van lopende it-projecten uit te geven. Nieuwe inzichten zal zo'n allesomvattend onderzoek niet opleveren.

Bij de rijksoverheid loopt inmiddels een omvangrijk programma om de kwaliteit van it-projecten te verbeteren. Zo hebben alle ministeries cio's die de voortgang en richting van it-projecten bijsturen. Daarnaast gaat de rijksoverheid het hoofdaannemerschap bij grote it-projecten voortaan in eigen hand nemen en niet meer toevertrouwen aan externe dienstverleners. Er is een detacheringspool ingesteld, i-Interim geheten, van veertig topambtenaren die grote it-projecten kunnen leiden bij overheidsinstellingen.