Zoekmachines versus privacy

Begin april heeft de 'Working Party 29' - het Europese privacyadviesorgaan - een advies gepubliceerd over de manier waarop de Europese privacyregels moeten worden toegepast op zoekmachines. De meest fundamentele vraag blijft echter onbeantwoord.

De afgelopen jaren spitste de privacydiscussie rond zoekmotoren zich voornamelijk toe op herkenbare thema's, zoals de levensduur van cookies, de bewaartermijn van zoekopdrachten en het hergebruik van zoekopdrachten voor andere doeleinden. Privacyactivisten maakten bezwaar tegen de praktijk van zoekmachines om cookies met een levensduur van dertig jaar te gebruiken en advertenties en nevendiensten te personaliseren op basis van vroegere zoekopdrachten.
De Working Party 29 komt in haar advies tegemoet aan enkele van deze bezwaren. Er wordt klip en klaar gesteld dat zoekmachines de Europese privacywetgeving moeten respecteren, dat zij na maximaal zes maanden zoekopdrachten moeten wissen of afdoende anonimiseren, en dat cookies een beperkte levensduur moeten hebben.
Enkele andere delen van het advies zijn echter belangrijker dan de veelbesproken cookies. Zo bekritiseert de Working Party nieuwe zoekmachines die indringende technologieën zoals gezichtsherkenning hanteren, evenals zoekmachines die gespecialiseerd zijn in het zoeken naar personen door informatie van diverse websites te combineren. Volgens de Working Party hebben dit soort diensten de individuele toestemming van betrokkenen nodig, wat hun businessmodel uiteraard onmogelijk maakt.
Verder stelt de Working Party dat zoekmotoren verantwoordelijk zijn voor de inhoud van de door hen gemaakte website-kopieën (zoals de Google cache). Als die persoonsgegevens bevatten, dan hebben betrokkenen het recht onjuiste informatie te laten verwijderen of aanpassen. Omdat personen datzelfde recht ook hebben ten aanzien van de oorspronkelijke website, suggereert de Working Party dat webmasters een mechanisme moeten invoeren om zoekmachines te informeren over verzoeken tot verwijdering of aanpassing, zodat de zoekmachines hun cache kunnen aanpassen.
De Working Party is daarentegen erg vaag over de mogelijkheid om zoekresultaten op privacygronden te laten schrappen uit de index van een zoekmachine, wat cruciaal is om vervelende persoonlijke informatie van het internet te halen. Het advies verwijst slechts naar mogelijke schadeclaims. Het is jammer dat de Working Party zich hier niet over uitspreekt. Deze discussie raakt het fundament van de onaantastbaarheid van de zoekindex. Vanuit technologische hoek is het nog altijd ondenkbaar dat een zoekmachine zou moeten wijken voor de privacyrechten van een individu. Maar is dat terecht? 

Patrick Van Eecke