Laatste ereronde van it-mastodonten?

Scott McNealy schiet persoonlijk de overname van Sun door IBM af. Jerry Yang deed precies hetzelfde bij Yahoo. En dan duikt Larry Ellison op als witte ridder. Ja, de legendarische Silicon Valley figuren laten weer even van zich horen. Maar is wat ze zeggen nog wel relevant in 2009? Of zijn de Piraten van Silicon Valley eigenlijk anachronismen geworden?

De oorspronkelijke “Pirates of Silicon Valley” zijn ondertussen van het toneel verdwenen (de naam verwijst naar een geruchtmakende televisiefilm waarin de rivaliteit tussen Bill Gates en Steve Jobs uit de doeken werd gedaan). Gates ging vorig jaar met pensioen. Jobs nam begin 2009 vrijaf om medische redenen, en er rijzen steeds meer twijfels of hij inderdaad in juni op zijn post terugkeert.

Maar er is meer aan de hand. Silicon Valley, en in bredere zin de hele Amerikaanse it-industrie, is groot geworden dankzij een aantal larger than life figuren. Visionaire en mediagenieke ondernemers met een grote mond, die als founder, president and ceo hun bedrijf belichaamden. Scott McNealy, Larry Ellison en Michael Dell passen in dat rijtje (weliswaar zit Dell in Texas, maar da’s niet veel verder van Silicon Valley dan het Redmond van Microsoft).

In het post-Enron tijdperk lagen dergelijke figuren opeens veel minder goed in de markt. Een miljardenbedrijf dat gerund wordt als een persoonlijk potentaatje, met een strategie op basis van intuïtie en testosteron, het rijmt niet goed met Sarbanes-Oxley. Michael Dell zette toen een stapje achteruit, net als later Bill Gates, Jerry Yang en Scott McNealy.

Er was een klein aantal uitzonderingen. Larry Ellison stelde weliswaar Charles Phillips aan als president, maar hij bleef de enige en onbetwiste baas bij Oracle. En zijn hyperagressieve overnamestrategie bleek zodanig efficiënt, dat er amper kritiek op klonk. En dan was er uiteraard Steve Jobs, die tussen 1998 en 2008 een ongeëvenaard succesparcours aflegde met zijn vrijwel feilloos aanvoelen van de tijdsgeest.

Ondertussen groeiden de jongste maanden de twijfels over de nieuwe lichting ingehuurde managers. Ook en misschien wel juist zonder hun visionaire oprichters bleken heel wat technologiebedrijven kwetsbaar. Een puur door winstmaximalisatie gedreven strategie bleek toch ook zijn nadelen te hebben. Dan ga je in crisistijden weer terugverlangen naar mannen uit één stuk. Dat sentiment leidde al tot de triomfantelijke terugkeer van Yang en Dell aan het hoofd van hun respectieve bedrijven.

Maar noch Yang, noch Dell heeft tot nog toe “een Steve Jobs” kunnen doen. Dell krijgt het lek niet boven. En Yang heeft, als belangrijkste bestuursdaad, een overnamebod van Microsoft voor 31 dollar per aandeel afgewezen. Officieel omdat het bod te laag was, maar waarschijnlijker omdat Microsoft en vooral Steve Ballmer niet kan luchten. Yahoo doet nu nog 14 dollar per aandeel. Yang werd al snel weer uitgewipt. Michael Dell moet langzamerhand ook voor zijn toekomst vrezen.

Dus nee, de tijd van de Pirates of Silicon Valley komt niet terug. Als Larry Ellison zich verslikt aan Sun, en dat lijkt mij heel goed mogelijk, dan is die tijd zelfs definitief voorbij. Voor Steve Jobs maak ik graag een uitzondering: ik hoop dat hij er straks weer staat. Maar ik reken er niet te veel op.