De octrooicrisis voorbij?

Onlangs heeft het Huis van Afgevaardigden een wetsontwerp goedgekeurd dat het Amerikaanse octrooisysteem fundamenteel zal veranderen.
De belangrijkste aanpassing is dat het Amerikaanse first-to-invent octrooisysteem wijzigt in het first-to-file systeem, zoals gebruikt in Europa, Japan en alle andere landen in de wereld. Bij het first-to-file systeem behoort een uitvinding toe aan diegene die als eerste een officiële aanvraag indient, terwijl bij de huidige Amerikaanse aanpak de uitvinding toebehoort aan de (eerste) uitvinder. Dat laatste lijkt sympathieker - slordige uitvinders vissen niet achter het net- maar leidt in de praktijk tot veel rechtsonzekerheid en dubieuze patenthandel. Het kost vaak veel tijd, energie en geld om te bepalen wie nu eigenlijk de eerste uitvinder was.
Slepende processen hebben de laatste jaren de legitimiteit van het Amerikaanse octrooisysteem uitgehold. Zo waren er de patent trolls, waarbij waardeloze octrooien werden opgekocht door gespecialiseerde ondernemingen, met als enig doel grote industriële spelers te bewegen tot schikkingen of op te zadelen met gepeperde schadevergoedingen. Een berucht voorbeeld is het octrooi van Eolas op het triviale idee om interactieve objecten in te bedden in HTML-pagina's. Zelfs Microsoft heeft het onderspit moet delven in de rechtszaak tegen Eolas, met een monsterschadevergoeding (521 miljoen dollar).

Het nieuwe wetsontwerp beperkt ook de mogelijke schadevergoeding wegens onrechtmatig gebruik van een octrooi. Nu wordt de schadevergoeding afgeleid van de totale marktwaarde van het product waarin het betwiste octrooi wordt gebruikt. Het voorstel  is een eventuele schadevergoeding te beperken tot de werkelijke waarde van het betwiste octrooi. Wanneer een eindproduct dus gebruik maakt van honderden octrooien, zal een inbreuk op één octrooi niet meer leiden tot een schadevergoeding gebaseerd op het totale product.
Het wordt bovendien eenvoudiger triviale nieuwe octrooien ongeldig te laten verklaren, in het bijzonder wanneer het aangevochten octrooi aanzienlijke economische schade kan veroorzaken.

Het nieuwe wetsontwerp vijlt dus de scherpste kantjes van de huidige Amerikaanse octrooipraktijk. Hoewel dit dossier niet zo symbolisch geladen is als de Europese discussie over softwareoctrooien in 2005, mag de impact ervan niet worden onderschat. Maar zover is het nog niet. Het nieuwe ontwerp moet nog door de Senaat worden goedgekeurd, en kan ook nog op het veto van Bush stuiten.