De cybercrime dreiging

Als we in Nederland niet oppassen, dreigt cybercrime een onbeheersbaar probleem te worden. Uit de jongste ICT Barometer - ditmaal een onderzoek naar ict-beveiliging en cybercrime - blijkt maar al te duidelijk dat de eff ecten en gevolgen van computercriminaliteit een reële bedreiging vormen voor de Nederlandse samenleving. Het is de vraag of de overheid, die in het regeerakkoord van september vorig jaar weliswaar sterk de nadruk legde op een betere opsporing en vervolging, zelf wel voldoende voorzorgsmaatregelen neemt. Te zeggen dat Nederland voldoende voorbereid lijkt op de mogelijke gevolgen van een kwaadwillende digitale aanslag is een gotspe.

Uit de cijfers van ons onderzoek blijkt dat overheden nog weinig geïnteresseerd lijken in die voorzorgsmaatregelen. Dat komt vooral naar voren uit het antwoord op de vraag of de organisatie over een noodplan beschikt als het bedrijfsproces uitvalt. "Nee, geen noodplan," zegt driekwart van de ondervraagde overheidsinstellingen, terwijl bij een uitgesproken commerciële bedrijfstak als ‘handel en distributie' dat noodplan in bijna de helft van de gevallen wèl aanwezig is.

Nog een opmerkelijke uitkomst is het antwoord op de vraag welke actie is ondernomen als de organisatie daadwerkelijk slachtoff er is geworden van een computerinbraak. Het blijkt dat men veelal huiverig is aangifte te doen bij justitie. Slechts in 6 procent van de gevallen gebeurde dit. Op de vraag waarom geen aangifte is gedaan kwamen antwoorden als ‘probleem niet belangrijk genoeg', ‘probleem in eigen beheer opgelost' of ‘geen vertrouwen dat politie of justitie ons kan helpen.' Niemand zei: "Wij kijken wel mooi uit! Het risico van publiciteit en bijbehorend imagoverlies is nog schadelijker."

Intussen heeft de overheid een zogeheten coördinatiepunt cybercrime geopend, het NIC. Het coördinatiepunt voor bedrijven en overheden moet Nederland beter gaan beschermen tegen computermisdaad die zich richt op vitale sectoren als banken, watervoorziening, energie en telecom. Als het bestaan van dit nieuwe instituut beter bekend wordt bij de slachtoffers van cybercrime komen ze niet meer weg met antwoorden als ‘het was ons niet duidelijk waar we terecht kunnen voor aangifte' (9 procent van de antwoorden), of ‘het kost teveel moeite om aangifte te doen.' Met die dooddoeners is het dan verleden tijd. Maar of het NIC kan helpen, en of het nog op tijd is? Cybercriminaliteit professionaliseert en internationaliseert op grote schaal en het doembeeld van een terroristische digi - tale aanslag is niet denkbeeldig.

Jacob Verschuur