Bonje met partner kwalijk voor het werk

Een van de belangrijkste factoren van arbeidsverzuim en afbrokkeling van arbeidskwaliteit is het verslechteren van de partnerrelaties van werknemers.

De reden daarvan is dat emotionele steun in de thuissituatie een belangrijke buffer is tegen lichamelijke en psychische gezondheidsproblemen. Neem de volgende partnerconversatie.

"Nou laten we er maar over ophouden, want jij zegt toch niet wat je werkelijk denkt."
" Oh nee? Nou vertel me dan maar eens wat ik werkelijk denk."
"Dat heeft nogal veel zin. Ook al heb ik het bij het juiste eind, je ontkent 't toch gewoon. Dat doe je altijd."
"Oh ja? Dus mevrouw hier weet steeds precies wat ik denk. Ze kan ook al gedachtelezen."
" Ja dat kan ik zeker. Dat moet je trouwens wel leren als je met zo'n figuur als jou leeft."

Dit gesprek speelde zich af in mijn behandelkamer tussen Suzanne, een filiaalhoudster van een kantoorartikelenketen, en haar vriend Jaap, een politieman. Het was typerend voor hoe het er tussen hen aan toe ging als ze samen thuis waren.

Suzanne kwam bijvoorbeeld op een avond opgewonden thuis omdat ze met een bedrijf een lucratief contract had afgesloten voor het inrichten van een kantoorruimte. Nog voor ze haar jas goed en wel uit had, begon ze het goed nieuws in geuren en kleuren aan Jaap te vertellen.

Maar hij reageerde koel en afstandelijk, waarop Suzanne dacht: " Zie je wel, hij interesseert zich geen moer voor mij. Hij is verdomme alleen maar met zichzelf bezig." Haar enthousiasme smolt weg als sneeuw voor de zon en boos ging ze naar de keuken om zich een borrel in te schenken die ze daar in haar eentje opdronk.

Jaap zat zich ondertussen - hij had die dag een aanvraag voor een overplaatsing volledig in de grond geboord gezien - gedeprimeerd in de huiskamer te verbijten met de gedachte: "Zie je nou wel, ze is alleen maar met zichzelf en haar eigen carrière bezig. Hoe ik er voor sta, dat interesseert haar absoluut geen zier."

Een typisch voorbeeld van een algemeen patroon bij carrièremensen met relatieproblemen. De een beantwoordt niet aan de hoge verwachtingen die de ander op een bepaald moment heeft: hij reageert niet enthousiast op haar zakelijk succes en zij voelt niet direct aan hoe hij er gevoelsmatig voor zit (geloof het of niet, maar dat zijn HOGE verwachtingen).

En prompt begint de ene partner theorieën op te bouwen over wat er in het hoofd of met het gevoelsleven van de ander mis is. Het is beslist niet overdreven om te stellen dat de naam van de nationale sport bij frustraties in relaties luidt: gedachten lezen.

Doen alsof je met een röntgenapparaat de gedachten of de motieven van je partner kan bekijken en daarom met recht diagnoses mag stellen als: "ze doet zo omdat ze er niet tegen kan als ze niet alle aandacht voor haar werk krijgt". Of: "hij reageert zo omdat hij gewoon een kille, onderkoelde kikker is die nooit eens ergens enthousiast over kan zijn".

De hamvraag hier is: kunnen mensen elkaars gedachten of gevoelens lezen? Het antwoord luidt: mensen zijn heel slecht in het accuraat beoordelen van de gedachten en gevoelens van anderen, zelfs als ze al vele jaren met elkaar samenleven.

Het idee dat mensen met een gelukkige relatie elkaars gedachten en gevoelens meestal wel kunnen raden, klopt niet. Mensen met een gelukkige relatie praten meer en meer intiem met elkaar en het is daardoor dat ze beter op de hoogte zijn van wat er in hun partner omgaat. Kortom, als je gelazer in je relatie wil en de kwaliteit van je werk wilt laten afbrokkelen, moet je hevig in deze vier 'waarheden' geloven:

1. Ik kan gedachten lezen (vooral die van jou)
2. Ik ken jou beter dan jij jezelf kent
3. Als ik voel dat jij voelt wat ik voel, dan hoef ik toch zeker niet meer te vragen wat jij voelt.
4. Hoe meer ik er van overtuigd ben dat ik gelijk heb, hoe meer ik ook echt gelijk heb (waarom zou ik anders zo overtuigd zijn?).