Privacy eindelijk een issue in Nederland

De Eerste Kamer heeft een landelijke uitrol van het elektronisch patiëntendossier geblokkeerd en Eurlings wordt deze week door een kritisch parlement aan de tand gevoeld over de privacy van de ov-chipkaart. Er komt in Nederland meer oog voor de privacy-implicatie van alles omvattende systemen en dat is maar goed ook.

Jarenlang is de voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens en D66-er Jacob Kohnstamm een roepende in de woestijn geweest. Bij de verplichte opslag van telecommunicatiegegevens, het epd of de ov-chipkaart kwam hij steevast als zeur te boek te staan die ervoor zorgde dat organisaties nog wat aanpassingen aan hun nieuwe systemen moesten doorvoeren. Overheid en bedrijven willen zoveel mogelijk informatie over burgers en consumenten vastleggen omdat het kan en omdat je er leuke dingen mee kan doen. Over privacy was in bijna geen enkel domein een fundamenteel debat. Het was hooguit een verplicht nummertje dat je vanwege de wet nog even aan moest stippen.

De recente stap van de Duitse privacywaakhond om de verzamelobsessie van internetbedrijf Google met zijn Streetview-dienst aan de kaak te stellen zou gezien die achtergrond in Nederland ondenkbaar zijn. We vinden het maar wat fijn dat heel Holland vanachter de computer te bekijken is. Dat Google bij het fotograferen van het straatbeeld ook nog even een kopietje gedraaid heeft van het spectrum en alle gegevens die daar in de vorm van radiosignalen toevallig aanwezig waren; boeiuh! Nu ze beet hebben zijn de Duitsers van achterdochtige aanhangers van complottheorieën veranderd in kritische onderzoekers die terecht vragen hebben gesteld over de privacy. Het toont aan dat in een samenleving waarin zoveel handelingen van burgers en personen worden vastgelegd privacy een fundamenteel punt is waar goed over nagedacht moet worden.

Minister Eurlings stelde woensdag met droge ogen in de Tweede Kamer dat de privacy van gebruikers van de ov-chipkaart goed geborgd is. Aanleiding voor het debat was de scoop van website Webwereld de privégegevens van 168 duizend mensen die via de website ervaarhetov.nl een ov-chipkaart hebben aangevraagd, door een beginnersfout in de beveiliging enige tijd voor iedereen te lezen waren. VVD-Kamerlid Charlie Aptroot had in een motie geëist dat reisgegevens minder lang in bestanden worden opgeslagen. Maar de minister staat tegen de muur: reisgegevens worden zeven jaar opgeslagen omdat de Belastingdienst dat wil. Bovendien heeft het CPB het bestaande systeem gefiatteerd, argumenteerde hij.