Niet kopen maar samenwerken deel 2

Het aangaan van een samenwerkingsverband kan een verrassend goed alternatief zijn voor inkoop of uitbesteding van it-diensten. Het wordt tijd dat it-managers samenwerking als een reële optie gaan ontdekken, vinden Stefan Schaap en Nina Mahfud van Kirkman Company. In deel twee van deze drieluik halen ze voorbeelden aan van geslaagde samenwerkingsverbanden.

Voordat we inspringen op de praktijkvoorbeelden halen we even het theoretisch kader van de vorige keer terug. Welke vorm van samenwerking het meest passend is voor partnerbedrijven is afhankelijk van de doelen die met de overeenkomst nagestreefd worden. De mate van gelijkwaardigheid – macht of kracht - en de aard van de relatie – opereren of innoveren – bepalen het karakter van een samenwerkingsverband. Naast controleren en coördineren kunnen opdrachtgevers ook kiezen voor co-opereren of co-creëren. In onderstaande figuur ziet u dit afgebeeld.



Hieronder bespreken we in een negental voorbeelden de verschillende samenwerrkingsvormen waar it-afdelingen op dit moment uit kiezen.

1. Shell- De tien grootste it-leveranciers
Innovatie staat bij Shell hoog op de agenda. Een initiatief dat Shell jaarlijks onderneemt op het gebied van IT is de samenkomst van de it-supplier board. In deze bijeenkomst bespreken de tien grootste it-leveranciers van het bedrijf de innovatie doelstellingen van hun opdrachtgever. Dit initiatief stimuleert de leveranciers om samen met elkaar en met Shell, na te denken over innovatie mogelijkheden voor Shell.

Samenwerkingstype: Coördineren
Doel: Stimuleren van innovatie door de combinatie van kennis uit meerdere invalshoeken van verschillende leveranciers.
Macht: Shell als opdrachtgever
Innovatie: Samenwerking tussen de it-leveranciers van Shell om innovatie van producten en diensten te stimuleren.

2. SonyEricsson - Mobile Communications
De joint venture tussen Sony en Ericsson bracht voor beide partijen nieuwe mogelijkheden. De kennis en ervaring van Ericsson op het gebied van telecommunicatie, en de kennis van Sony over camera’s en andere add-ons maakte dat partijen samen hoogwaardige nieuwe telecomproducten en diensten konden ontwikkelen.

Samenwerkingstype: Co-creëren.
Doel: Ontwikkeling van nieuwe producten in de telecom industrie.
Kracht: Gelijkwaardige relatie tussen Sony en Ericsson middels de 50:50 joint venture SonyEricsson.
Innovatie: De combinatie van kennis tussen Sony en Ericsson gaf de mogelijkheid tot het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten.

3. Open Handset Alliance- Android
Samenwerkingsverband tussen 76 bedrijven dat zich richt op de ontwikkeling van open source platform voor mobiele apparaten. De combinatie en samenwerking tussen deelnemende partijen gaf de mogelijkheid om nieuwe technologieën te ontwikkelen. De samenwerking heeft gezorgd voor innovatie, en concurrentiekracht.

Samenwerkingstype: Co-creëren.
Doel: Ontwikkeling van nieuwe technologieën in de telecom industrie.
Kracht: Gelijkwaardige relatie tussen de deelnemende partijen.
Innovatie: Door de combinatie van de kennis van deelnemende partijen zijn er nieuwe technologieën ontwikkeld.

4. Düsseldorf Airport - SITA
Düsseldorf Airport besteedde in 2005 de gehele IT bij SITA uit door het opstarten van de joint venture SAIT (SITA Airport IT). Eén van de hoofd projecten van SAIT was het vervangen van de communicatiesystemen door een gedeelde it-infrastructuur waar alle organisaties, zoals luchtvaartmaatschappijen, brandweer, en beveiliging, gebruik van maken. De competenties die SITA bezit rond de inzet van innovatieve technologieën en complexe systemen, maakte het voor Düsseldorf Airport mogelijk om een kwaliteits- en efficiency slag te maken.

Samenwerkingstype: Co-opereren/ Co-creëren.
Doel: Verbeteren van de it-infrastructuur.
Kracht: Gelijkwaardige relatie tussen Dusseldorf Airport en SITA middels een joint venture.
Operatie/Innovatie: Het betreft operationele processen, maar daarnaast heeft SAIT als doel om nieuwe technologieën te implementeren.

5. Shared service center- Publieke sector ICT Samenwerkingsverband Zuidwest Fryslân
Zeven gemeenten in Friesland werken samen middels een shared service center (SSC) ICT. Het SSC wordt door deelnemende gemeenten gezamenlijk opgezet, waarbij de gemeenten de klant zijn en het SSC leverancier van de it-diensten. Door het SSC konden deelnemende gemeenten gezamenlijk hun it-diensten afnemen. Het SSC heeft gezorgd voor een betere kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening en betere kostenbeheersing.

Samenwerkingstype: Co-opereren.
Doel: Delen van it-dienstverlening tussen de gemeenten.
Kracht: Gelijkwaardige relatie tussen de gemeenten voor het gezamenlijk afnemen van it-diensten.
Operatie: Het betreft operationele ondersteuning. Het SSC voorziet de gemeenten in de behoefte van it-diensten zoals werkplekbeheer en beheer van servers.

6. KPN – Atos Origin
In 2001 besteedde KPN diverse it-diensten bij Atos Origin. Reden voor KPN om de opdracht aan Atos te gunnen was de continuïteit van de service die Atos kon bieden. Daarnaast gaf Atos de juiste mogelijkheden voor het professioneel overnemen van personeel. Atos belang was het uitbreiden van marktaandeel in de telecomindustrie. De veranderende economische omstandigheden maakte dat de relatie tussen Atos en KPN in de loop der jaren verslechterde. De partijen hebben tegenstrijdige belangen. Samen besluiten KPN en Atos om nieuwe afspraken te maken, waaronder het inzetten van collectieve KPI’s die een gemeenschappelijk belang in zich dragen. Dit verbetert de samenwerking aanzienlijk.

Samenwerkingstype: Co-opereren
Doel: Verbeteren van de samenwerkingsrelatie om kwalitatieve it-diensten te kunnen leveren en afnemen.
Kracht: Gelijkwaardige relatie tussen KPN en Atos d.m.v. collectieve KPI’s.
Operatie: Het betreft standaard it-dienstverlening.

7. UWV – IBM
UWV heeft de bouw en het beheer van het rekencentrum uitbesteed aan IBM. IBM heeft deze opdracht aangenomen met Capgemini in onderaanneming. De looptijd van het contract is 8 jaar, met een contractuele waarde van 413 miljoen euro.

Samenwerkingstype: Controleren
Doel: Uitbesteden van het rekencentrum.
Macht: UWV is opdrachtgever.
Operatie: Het betreft standaard ICT dienstverlening.

8. FrieslandCampina – Fujitsu
FrieslandCampina heeft het werkplekbeheer en eerstelijnshelpdesk uitbesteed aan Fujitsu. De partijen zijn een overeenkomst aangegaan voor 5 jaar met naar schatting een contractuele waarde van 35 miljoen euro.

Samenwerkingstype: Controleren
Doel: Uitbesteden van het werkplekbeheer.
Macht: FrieslandCampina is opdrachtgever.
Operatie: Het betreft standaard it-dienstverlening.

9. Van Lanschot – Getronics
Van Lanschot Bankiers heeft het netwerk- en telecombeheer uitbesteed aan Getronics. De contractuele waarde is naar schatting zo’n 28 miljoen euro.

Samenwerkingstype: Controleren
Doel: Uitbesteden van het netwerk- en telecombeheer.
Macht: Van Lanschot Bankiers als opdrachtgever.
Operatie: Het betreft standaard it-dienstverlening.

Zoals ook uit deze rondgang door de praktijk blijkt is in de it-dienstverlening uitbesteden op basis van macht de meest gangbare vorm van samenwerken. In welke gevallen uw samenwerkingsverbanden op basis van kracht effectiever zijn, zal in deel 3 van deze drieluik aan de orde komen.