Nature’s Coming-Out (TTT #5)

De snelheid waarmee de economie zich ontwikkelt in tijden van technologie, kennis, skills en globalisering behoeft verdraaid goede studie en extrapolatie. De "natuur" van het beestje ontwikkelt zich namelijk onderhuids door en tijdens de "coming out" blijkt dan ineens dat de ontwikkeling niet adequaat in de hand kan worden gehouden - hoezo H1N1 en de volgende mutatie van H5N1?

Koud was de wereld bekomen van de Grote Depressie, toen het tijdschrift Economica een vrij belangrijke 9 pagina's publiceerde van een onbeduidend Brits broekje. "The Nature of the Firm" verscheen in 1937 en ruim een halve eeuw later later kreeg Ronald Coase de Nobelprijs, omdat hij zijn gedachten samenhangend en overtuigend had uitgewerkt. Tegenwoordig worden we doodgegooid met inzichten over het bestaansrecht van organisaties maar over een andere boeg. De laatste bestseller is van Jim "Good to Great" Collins en heet "How the Mighty Fall: And Why Some Companies Never Give In". Inderdaad, grote bedrijven donderen om, maar sommige geven zich nooit gewonnen en lijken het eeuwige leven te hebben. Is dit wellicht een nieuwe economische natuurwet?

Coase, die eind volgend jaar 100 wordt, was de eerste die dieper groef dan de observatie, dat door de oogharen beschouwd markten wel zo'n beetje efficiënt zijn. Coase beet zich hierin vast en terecht, want een spade dieper gaan dan marktefficiëntie is natuurlijk wel handig wanneer economische ontwikkeling de pan uitrijst, zoals in de jaren 20 en 30. Pas een halve eeuw nadien begonnen transactiekosten en de verwerving van rechten in maten en soorten, de twee centrale punten van Ronald Coase, als systeempijlers geaccepteerd te raken. Bovendien, en dat is belangrijk, had Coase in het begin geen flauw idee van de impact van zijn ideeën. Hij had gewoon een nieuw empirisch puzzeltje te pakken, waar de heersende opvatting zich niet mee bezighield.

In retrospect geeft het aan, dat de snelheid waarmee de economie zich ontwikkelt in tijden van technologie, kennis, skills en globalisering verdraaid goede studie en extrapolatie behoeft. De "natuur" van het beestje ontwikkelt zich onderhuids door en tijdens de "coming out" blijkt dan ineens dat de ontwikkeling niet adequaat in de hand kan worden gehouden - hoezo H1N1 en de volgende mutatie van H5N1? Een griepje op zijn tijd is goed voor de weerstand, maar wat als er zich een Grote Griep heeft ontwikkeld? Kennelijk is er het nodige gemuteerd in het ecosysteem van onze economische levensader en immuunstelsel. Een kwestie van "Nature's coming-out". Wat er dan gebeuren moet, is niet evident. Wat hebben we niet in de hand, en vooral: wat zien we over het hoofd?

Zo is tegenwoordig iedereen het er wel over eens, dat de Grote Depressie in de Verenigde Staten beter had uitgepakt als onder meer de National Industrial Recovery Act er niet was geweest. Bij de maatregelen van nu zijn we erop gespitst de fouten van toen niet te herhalen. Dat is uitstekend, maar is het (deels) niet (noodzakelijkerwijs) zo, dat bijvoorbeeld "The Nature of the Firm" als economische systeempijler ongemerkt beslissend is doorgeëvolueerd?

In de presentatierede bij de uitreiking van de Nobelprijs voor Economie in 1991 aan Ronald Coase werd diens probleem op de volgende noemer gebracht:
A firm may be regarded as an island of administration in a sea of contracting, in "the sea of markets". If we look out across the economy, we find that it is an archipelago. But why is it an archipelago? Why is it not an open sea of simple contracts between separate individuals? And why are there so many small islands, that is, why are they islets rather than a few large continents?

Vandaag zijn onder meer "free" en "social" nieuwe factoren in de arena van transactiekosten en rechten. Maar er zijn er meer - veel meer, in de bedrijfsmatige en financiële sfeer. Blijken nu niet alle nieuwe rechten, mogelijkheden, maar zeker ook plichten, mijnen te zijn in het hele transactiekostenveld, die overal om ons heen uiteen kunnen spatten, als de zekeringen in het mycelium niet op tijd worden vernieuwd?

Een groot deel van die zekeringen waren te zeer puur financieel van aard: slechte leningen, die nu naar een Afvalbank (Bad Bank) moeten, lees: de overheid. Maar wat "The Nature of the Firm" betreft, is volstrekt duidelijk dat de COMBI van Product Leadership, Operational Excellence en Customer Intimacy tegenwoordig het verschil maakt om anno 2009 een Collins-company te kunnen zijn, die nooit opgeeft. Steve Ballmer spiegelde hier verleden week Thought Leadership, Business Leadership en People Management als leiderschapskwaliteiten tegenaan.

In het tijdperk van "free" en "social", de tijd van Trust, Transparency & Technology, liggen de genoemde drie combi's ten grondslag aan een profitabel transactiekostenspel dat de komende tijd weer meekan. De coming-out van deze nieuwe mutant maken we nu mee. Laten we snel onze systeemtransparantie erop aanpassen.