Hoe de Eerste Kamer weggestemd werd over het EPD

De Eerste Kamer haalde dit voorjaar een streep door het nationaal EPD. Veel te gevaarlijk die privacy gevoelige informatie in digitale vorm. Toch is de financiering van het bestaande landelijk schakelpunt voor uitwisseling van medische informatie te elfder ure rond gekomen. Hoe graag senatoren het spook ook wilden bedwingen, de geest is uit de fles.

Dit nieuws is vorige week bekend geworden in een brief van minister Schippers aan de Tweede Kamer. Officieel is minister Schippers van Volksgezondheid niet betrokken bij het plan, maar zij stelt eenmalig wel ruim 2 miljoen euro beschikbaar om de regie rond het schakelpunt in te vullen en patiënteninspraak te regelen. De Tweede Kamer had wetgeving rond een nationaal epd goedgekeurd, omdat de uitwisseling van deze informatie in het belang is van de patiënt. Maar er volgde in april een streep door deze stemming van het direct gekozen democratisch instituut door de Eerste Kamer die de elektronische uitwisseling van medische gegevens in zijn huidige vorm niet veilig genoeg vond. Toch kan de huidige hopeloze verkokerde informatie in de gezondheidszorg niet langer zonder elektronische uitwisseling van patiëntinformatie. In zijn net uitgekomen jaarrapport noemde de inspectie van de gezondheidszorg digitale uitwisseling van medische informatie een cruciaal middel om de kwaliteit overeind te houden en de tegelijkertijd de kosten van de Nederlandse gezondheidszorg in de hand te houden.

Bedeltocht
Het zijn de zorgverzekeraars die in het nieuwe plan het financiële gat dichten dat ontstond toen door het sneven van de wetgeving zorgaanbieders van de ene op de andere dag los van het subsidie-infuus bekosting van het landelijk schakelpunt zelf moesten zien te regelen. De bedeltocht van het Nictiz-instituut in september langs zorgaanbieders als huisartsen, ziekenhuizen en apothekers geeft een aardig doorkijkje wat tot nu toe de grootste hindernis is bij de invoering van een nationaal EPD. Begin november had 52 procent van alle huisartsen, 54 procent van alle apotheken en 74 procent van alle huisartsenposten financiële garanties afgegeven voor de jaarbegroting 2012 van het landelijk schakelpunt onder vlag van de Nictiz. Opvallend is dat ziekenhuizen een zelfstandig landelijk schakelpunt als een baksteen lieten vallen. Niet meer dan 9 procent van de ziekenhuizen wilde garant staan voor de plannen van Nictiz. Conclusie: de zorgverleners kwamen er zelf niet uit. Bovendien zien sommige instituten patiëntinformatie blijkbaar als hun eigendom en waren ze niet bereid om dit te delen met andere zorgaanbieders.

Het is de uiterst pragmatisch opererende minister Schippers gelukt om in dit mijnenveld toch een nationaal EPD rond te krijgen. Belangrijke ingreep is om de belanghebbenden in de zorg die naast de patiënt het meest baat hebben bij betere uitwisseling van medische informatie ook de rekening te laten betalen. De verzekeraars hoesten het geld op. Tegelijkertijd heeft de minister nieuwe accenten gelegd waardoor ze met de uiteenlopende opvattingen van Tweede en Eerste Kamer rekening houdt. Zorgverleners gebruiken in de nieuwe opzet het landelijk schakelpunt om gegevens op regionaal niveau uit te wisselen. Hiervoor worden patiënten wel om toestemming gevraagd. Daarbij kunnen zij ook aangeven of hun gegevens landelijk mogen worden gebruikt. Het College Bescherming Persoonsgegevens bekijkt deze plannen op veiligheid en privacy. De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie is blij dat de elektronische uitwisseling van medische gegevens nu eindelijk rond is. "Patiënten zijn als het aan ons ligt niet meer afhankelijk van de artsen om hun toegang te geven tot de eigen medische gegevens”, gaf Wilna Wind, directeur NPCF in een reactie aan.