Geeft cloud computing Thomas J. Watson toch gelijk?

Volgens de overlevering deed Thomas J. Watson, voormalig president van IBM, in 1943 de volgende uitspraak: “Ik denk dat er een wereldmarkt voor ongeveer vijf computers is". Zal cloud computing Watson alsnog gelijk geven?

Iedereen die de laatste jaren een conferentie over computers, internet of mobiele telefonie heeft bijgewoond, zal dit citaat *1 van Watson al eens gehoord hebben, meestal om aan te tonen hoe moeilijk het is om de toekomst te voorspellen. Maar is dat echt zo? Misschien zijn vijf computers voor de hele wereld toch niet zo'n gek idee en was Watson alleen een beetje vroeg.

Ik wil niet beweren dat er in de toekomst minder digitale apparaten zullen zijn. In tegendeel, er zullen meer digitale apparaten zijn dan wij ons nu kunnen voorstellen (telefoons, ipads, smart cars en waarschijnlijk ook diverse die in ons lichaam worden geïmplanteerd). Maar de grote, data-verwerkende kasten die wij – en waarschijnlijk ook Thomas Watson - traditioneel computer noemen, zullen mogelijk radicaal in aantal afnemen als gevolg van cloud computing. Een van de eerste voortekenen hiervan is de voorspelling van een vooraanstaand analysistenbureau dat binnen twee jaar een vijfde van alle bedrijven geen IT-assets meer zal bezitten *2.

Laten we in de kader de term "computer" nader te definiëren. Is een rack met zes blade-servers één computer of zes? Naar mijn mening is het één computer. Net zoals ik een blok waarin 30 of 30.000 virtuele machines worden gehost ook als één computer beschouw. Ik zou zelfs stellen dat een kamer vol met dergelijke systemen ook als één computer moet worden beschouwd. Vergeet niet dat de computers ten tijde van Thomas Watson ook zo groot als een kamer waren. Waar ik op doel is dat cloud computing zou kunnen leiden tot “een wereldmarkt met ongeveer vijf datacenters”. Of deze vijf zich zullen bevinden op de bodem van onze (vijf?) oceanen, of verspreid in de dampkring (vanwege de verwachte koeling problemen), of bovenop kerncentrales (vanwege verwachte energieproblemen), laat ik graag over aan de hardwaretechnici (typische implementatiedetails).

De vraag is: Vijf partijen die datacenters (computers) hosten, hoe realistisch is dat? Niet vandaag, maar op de lange termijn, bijvoorbeeld wanneer de kinderen van onze kinderen met pensioen gaan (als pensioen dan nog bestaat). Het concept lijkt strijdig met het idee van grid-netwerken. Het laat immers al die gedistribueerde rekenkracht in telefoons, ipads, laptop, desktops en binnenkort auto’s, onbenut. Maar is dat een probleem? Onderzoek toont nu al aan dat een processor in een datacenter met 100.000 CPU’s veel goedkoper in het gebruik is dan dezelfde processor in een datacenter met 1000 CPU's.

Als we deze "bigger is better" (dat doet pijn, want in mijn hart geloof ik in Schumacher's “Small is Beautifull” *3) benadering doortrekken naar andere bedrijfstakken, zou dat betekenen dat productie bedrijven nog maar één fabriek zouden hebben. Toyota, bijvoorbeeld, zou dan maar één autofabriek hebben en Intel maar één chipfabriek, maar dat is niet het geval, of in ieder geval nog niet. Reden hiervoor zijn factoren als transportkosten en logistieke complexiteit. Maar ook dat waarschijnlijk niemand bij zo'n bedrijf zou willen werken en al zeker niet in de buurt ervan zou willen wonen, terwijl alleen een land als China groot genoeg zou zijn om deze fabrieken te huisvesten (uhm, misschien is China dit al aan het doen?).

Maar op het gebied van IT is het theoretisch mogelijk de transportlatentie te verlagen tot de snelheid van het licht en in een digitale omgeving is logistieke complexiteit van een heel andere orde. Natuurlijk vereist het beheer van 6000 of 600.000 virtuele machines enige aandacht, maar er zijn geen fysieke beperkingen, zoals die optreden bij de productie van 60 verschillende automodellen en –merken in verschillende kleuren in één autofabriek. Als we ervan uitgaan dat elektriciteit het rolmodel is voor IT, zoals voorgesteld door Nicholas Carr, dan ligt de oplossing mogelijk in de orde van tien productie locaties per land (later mogelijk minder). Maar elektriciteit leidt natuurlijk aan dezelfde vervelende fysieke transportbeperkingen als fysieke produkten. Stroom is veel duurder en lastiger om over grote afstanden te transporteren dan informatie. En dan is vijf mischien helemaal niet zo'n raar getal.



*1 PS Hoewel deze uitspraak over de hele wereld veelvuldig wordt geciteerd, is het twijfelachtig of Thomas Watson dit daadwerkelijk heeft gezegd http://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_J._Watson#Famous_misquote
*2 http://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1278413
*3 http://en.wikipedia.org/wiki/Small_Is_Beautiful