Bloed, zweet en tranen

‘De ondersteuning van het open source bestandsformaat ODF in Microsoft Office is brak’, was in IT Executive nummer 9 te lezen. Het is een belangrijk onderzoek vindt Colin van Oosterhout van Adobe Systems Benelux, omdat eindgebruikers goed moeten weten waar ze aan toe zijn. Een overstap op open standaarden kost volgens hem bloed, zweet en tranen.

De discussie rondom open standaarden en in het bijzonder het documentformaat ODF is de afgelopen weken weer losgebarsten. De directe aanleiding hiervoor was de constatering van Rob Weir en andere experts dat de ondersteuning van ODF in Microsoft Office 2007 SP2 onvoldoende zou zijn. Van foutloze uitwisseling is bepaald nog geen sprake. Het laat zien hoe lastig het is om brede acceptatie van een standaard te realiseren en de hoe belangrijk educatie hierbij is. Eind 2007 werd het Actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV) gepresenteerd dat het gebruik van open standaarden en open source-software in alle lagen van (semi-)overheden moet bevorderen. Zelfs een jaar na introductie was slechts een klein deel van de overheidsmanagers bekend met het Actieplan van staatsecretaris Heemskerk. Er is het nodige werk aan de winkel.
De belangrijkste fase moet echter nog komen en dat is de grootschalige implementatie. Wanneer eindgebruikers geen goede ervaring hebben met het gebruik van open standaarden zullen zij zich uiteindelijk tegen de verandering verzetten. Daarom zijn educatie en een goede ondersteuning in deze fase van groot belang. Eindgebruikers moeten weten wat zij wel en niet kunnen verwachten. Het is immers niet reëel om aan te nemen dat alles in één keer vlekkeloos verloopt. Het is een kwestie van vallen en opstaan, maar met het einddoel in gedachten komt het gewenste resultaat stap voor stap dichterbij. Kennis is belangrijk, maar een goede ondersteuning bij het implementeren van ODF is minstens zo belangrijk voor het eindresultaat. Toegankelijkheid en interoperabiliteit van documenten zijn essentieel voor de overheid, maar buy-in van de eindgebruikers is hiervoor wel een voorwaarde. Educatie kan en mag daarom nooit overgeslagen worden.